Cách xác lập, vẽ, tính toán La bàn 24 sơn. Trước khi hướng dẫn cách đo hướng nhà, cách xác định các phương vị của hướng nhà thì chúng ta phải biết được cấu tạo và nguyên lý vận hành của La bàn 24 sơn, còn gọi là la bàn 24 hướng. Chúng ta đã học cách xác định 4 phương: Đông, Tây, Nam, Bắc; 8 tám hướng: Đông, Tây, Nam, Bắc, Đông Nam, Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam. Trong phần này. chúng ta sẽ học cách xác lập và nguyên lý của La bàn 24 sơn.
Nội Dung Bài Viết
Cách xác định 24 sơn hướng
La bàn (la kinh) là công cụ của thầy phong thủy, nhà kiến trúc hoặc người muốn sử dụng thiết bị này để đo đạc, tính toán các yếu tố phong thủy. Bề mặt la bàn có một cây kim gọi là kim chỉ nam, tức là kim này luôn chỉ về phía Nam. Bề mặt la bàn cũng được phân chia thành 360°. Nếu chia mặt la bàn này thành bốn phương thì mỗi phương là 90°, gồm 4 phương: phương Đông, phương Nam, phương Tây, phương Bắc. Khi chia la bàn thành 8 phần thì mỗi phương là 45, gồm 8 hướng: phương Đông, phương Nam, phương Tây, phương Bắc, phương Đông Nam, phương Tây Nam Nam, phương Tây Bắc, phương Đông Bắc.
Để xác định phương hướng cho bề mặt thông thường thì sử dụng la bàn 8 hướng đã ổn. Nhưng để tính toán các yếu tố phong thủy thì sử dụng góc 45° là góc lệch rất lớn, nếu sử dụng góc này để tính toán trong phong thủy sẽ không đem lại kết quả chuẩn xác. Cho nên, để phân định la bàn thành những phương hướng rõ ràng hơn thì người ta chia mỗi hướng thành ba phần, 45° chia ba thì thu được góc 15 độ. Như vậy, toàn bộ la bàn 360°, mỗi hướng 15°, như vậy tất cả sẽ có 24 phần bằng nhau, mỗi phần 15°, trở thành la bàn 24 hướng, còn gọi là La bàn 24 sơn hướng.
Căn cứ vào ngũ hành của Thiên Can và ngũ hành của Địa Chi, người ta phân định phương hướng của la bàn. Để sử dụng La bàn 24 sơn hướng, người ta sử dụng:
- 12 Địa Chi, gồm: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi – 12 hướng.
- 8 Thiên Can (lẽ ra là 10 Thiên Can nhưng do Mậu-Kỷ nhập vào Trung Cung, không phân khí ở các phương, khí hành Thổ chỉ tập trung ở một điểm, nên chỉ có thể sử dụng 8 Thiên Can), gồm: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý.
- 4 thẻ trong Hậu Thiên Bát quái để đủ 24 sơn hướng, gồm: Càn, Khôn, Cấn, Tốn, đại diện cho 4 phương: Đông Bắc, Tây Nam, Đông Nam, Tây Bắc. Đây còn được gọi là 4 hướng tứ duy, tức là còn duy trì tên quái của Hậu Thiên còn nằm trên la bàn, chứ không hoàn toàn sử dụng Thiên Can và Địa Chi được, vì Thiên Can và Địa Chi không đủ để mô tả cho La bàn 24 sơn.
Nạp Địa Chi
Dựa vào đồ hình, khi nạp Địa Chi vào ta thấy rằng:
- Tý có ngũ hành thuộc Thủy, phương vị nằm ở chính Bắc;
- Sửu và Dần nằm ở phương Đông Bắc;
- Mão thuộc khí Mộc, nằm ở phương Đông;
- Thìn và Tỵ nằm về phương Đông Nam;
- Ngọ nằm về vị trí phương Nam;
- Mùi và Thân nằm về phương Tây Nam;
- Dậu nằm về phương Tây;
- Tuất và Hợi nằm về phương vị phía Tây Bắc.
- Theo đồ hình, ta thấy rằng, 12 Địa Chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi thuộc về 12 hướng trên la bàn.
Nạp Thiên Can
- Giáp và Ất có ngũ hành thuộc Mộc, nằm về phương Đông, như vậy, phương Đông có 3 can là: Giáp, Mão, Ất;
- Bính và Đinh có ngũ hành thuộc Hỏa, nằm về phương Nam, như vậy, phương Nam có 3 can là: Bính, Ngọ, Đinh;
- Canh và Tân có ngũ hành thuộc Kim, nằm về phương Tây, như vậy, phương Tây có 3 can là: Canh, Dậu, Tân;
- Nhâm và Quý có ngũ hành thuộc Thủy, nằm về phương Bắc, như vậy, phương Bắc có 3 can là: Nhâm, Tý, Quý.
- Theo đồ hình, Giáp và Ất đưa về vị trí phương Đông; Bính và Đinh đưa về vị trí phương Nam, Canh và Tân đưa về vị trí phương Tây; Nhâm và Quý đưa về vị trí phương Bắc. Như vậy, ta đưa được thêm 8 kí hiệu lên la bàn, tổng cộng thu được 20 vị trí của la bàn.Theo đồ hình, Giáp và Ất đưa về vị trí phương Đông; Bính và Đinh đưa về vị trí phương Nam, Canh và Tân đưa về vị trí phương Tây; Nhâm và Quý đưa về vị trí phương Bắc. Như vậy, ta đưa được thêm 8 kí hiệu lên la bàn, tổng cộng thu được 20 vị trí của la bàn.
Bốn quẻ quái
Còn 4 vị trí của Đông Bắc, Tây Nam, Đông Nam và Tây Bắc là vị trí được duy trì 4 quẻ quái: Càn, Khốn, Cấn, Tốn, trong đó:
- Tốn nằm ở vị trí chính Đông Nam;
- Khôn nằm ở vị trí chính Tây Nam;
- Càn nằm ở vị trí chính Tây Bắc;
- Cấn nằm ở vị trí chính Đông Bắc.
Tổng Kết:
Như vậy, La bàn 24 sơn hướng đã được hình thành. Trong đó:
- Vị trí phương Bắc, gồm 3 sơn thuộc Thủy: Nhâm Tý, Quý;
- Vị trí phương Đông Bắc, gồm 3 sơn thuộc Thổ: Sửu, Cấn, Dần
- Vị trí phương Đông, gồm 3 sơn thuộc Mộc: Giáp, Mão, Ất;
- Vị trí phương Đông Nam, gồm 3 sơn thuộc Mộc: Thìn, Tốn, Tỵ;
- Vị trí phương Nam, gồm 3 sơn thuộc Hỏa: Bính, Ngọ, Đinh;
- Vị trí phương Tây Nam, gồm 3 sơn thuộc Thổ: Mùi, Khôn, Thân;
- Vị trí phương Tây, gồm 3 sơn thuộc Kim: Canh, Dậu, Tân;
- Vị trí phương Tây Bắc, gồm 3 sơn thuộc Kim: Tuất, Càn, Hợi.
Cách gọi tên
Sau khi sử dụng thiết bị đo để xác định xem ngôi nhà bao nhiêu° hoặc nằm ở hướng gì thì cách gọi tên theo công thức chung như sau: đọc hướng, đọc°, đọc tọa, đọc sơn. Ví dụ, ngôi nhà có hướng 167° có thể đọc như sau: nhà hướng 167°, nhà tọa Bắc, hướng Nam; chi tiết hơn đọc là nhà 167°, tọa Nhâm, hướng Bính. Hoặc, ngôi nhà có hướng 225° có thể đọc như sau: nhà hướng Tây Nam, tọa Cấn, hướng Khôn. Nếu nhà có hướng 290° có thể đọc như sau: nhà hướng Tây, tọa Ất, hướng Tân. Nhà ở vị trí 210° thuộc hướng Tây Nam, tọa Sửu, hướng Mùi; hoặc nhà hướng Tây Nam 210° hướng Mùi; đọc như vậy thì người ta có thể biết được nhà của bạn hướng gì.
Lưu ý, nhiều người thường nói “nhà tôi hướng Nam, ghé Đông một tý” hoặc “nhà tôi hướng Tây Nam, ghé Tây một tý” sẽ gây khó hiểu cho người nghe. Vì hướng Nam là hướng Nam, nếu nắm ngay chính Ngọ nằm ở 167,5° đến 187,5° thì được gọi là nhà chính Nam. Nếu lệch sang Bính thì gọi là hướng Nam lệch Đông Nam, chứ Nam không thể lệch sang Đông, vì nếu Nam lệch sang Đông thì đã trở thành Đông Nam.
Cho nên, nhà nằm ở trong trục chính, ví dụ chính Ngọ thì nhà thuộc hướng Nam; còn nhà hướng Nam mà ghé sang Bính thì là nhà thuộc hướng Nam nhưng ghé sang Đông Nam; hoặc nhà hướng Đinh thì nhà này thuộc hướng Nam nhưng ghé sang Tây Nam; về cơ bản thì vẫn là nhà hướng Nam chứ không phải Tây Nam hay Đông Nam. Vì vậy, nhà hướng Nam là Nam; hoặc hướng Đông là Đông; hoặc hướng Tây là Tây; hoặc hướng Tây Nam là Tây Nam… chứ không thể là hướng Nam mà ghé Tây Nam. Ví dụ, hướng Nam là 180°, còn ngôi nhà lệch 10° hoặc 20° so với chính Nam thì gọi là nhà thuộc hướng Tây Nam là không chính xác. Hơn nữa, mỗi hướng là 45°, vì vậy vị trí ngôi nhà có thể lệch bên trái hoặc bên phải là 22,5°. Nếu lệch hơn số này thì mới là lệch sang hướng khác, còn nếu chưa lệch hơn 22,5° thì ngôi nhà vẫn thuộc hướng chính đó mà thôi.
Nếu không biết cách đọc hướng thì hãy đọc chính xác số độ của ngôi nhà thì người xem phong thủy có thể biết chính xác được ngôi nhà thuộc hướng gì. Nếu biết chính xác độ số hoặc biết chính xác phương hướng như nhà hướng Mùi, nhà hướng Khôn, nhà hướng Thân, nhà hướng Canh… thì đây là những khái niệm chúng ta có thể chia sẻ.
Khi hiểu được La bàn 24 sơn thì hướng Đông là Đông, Đông Nam là Đông Nam, chứ không còn sử dụng các khái niệm chưa chuẩn xác. Nếu có người nói nhà hướng Nam ghé Tây Nam thì chúng ta hãy hiểu ngôi nhà đó thuộc hướng Nam mà thôi, không được hiểu là nhà hướng Nam ghé sang Tây Nam và xem đó là nhà thuộc hướng Tây Nam được.