Khi lên 2 tuổi, bộ não của trẻ bắt đầu phát triển, trí tưởng tượng cũng phát triển theo đó, đây cũng là giai đoạn hình thành nhân cách cho trẻ. Ở tuổi này, trẻ biết phân biệt đúng sai, biết sợ cha mẹ và cũng biết làm thế nào để cha mẹ hài lòng, điều này cũng có nghĩa là ở độ tuổi này trẻ đồng thời bắt đầu biết nói dối để làm vừa lòng cha mẹ, đạt được điều mình muốn. Khi nói dối được một lần thì về sau trẻ sẽ tiếp tục nói dối thêm nhiều lần nữa, đứa trẻ nào thường xuyên nói dối ở giai đoạn này sẽ tạo thành một phần tính cách con người về sau. Người Do Thái rất quan trọng chữ tín, vì vậy, con trẻ ngay từ bé đã được rèn luyện sao cho lúc lớn lên phải trở thành một người uy tín trong kinh doanh. Sau đây là những nguyên nhân khiến trẻ nói dối và một số cách rèn luyện cho con sự thành thật trong cuộc sống.
Nội Dung Bài Viết
Nguyên nhân trẻ nói dối
Muốn làm vừa lòng cha mẹ
Đa phần những ông bố bà mẹ đều đặt rất nhiều kỳ vọng vào con cái, nhưng vì kỳ vọng quá cao, con cái không đạt được nên con cái rất sợ làm cha mẹ thất vọng, thế nên, con cái sẽ chọn cách nói dối để cha mẹ hài lòng.
Bắt chước người khác
Một câu chuyện vui thường nghe, có một người hàng xóm đến tìm người mẹ của đứa trẻ, nhưng người mẹ không muốn gặp nên dặn con nói với người hàng xóm là “mẹ không có nhà”. Đứa trẻ rất chân thật xuống nói với hàng xóm rằng: “Cô ơi, mẹ con nói là mẹ con không có nhà”. Đứa trẻ rất dễ thương, thật lòng khi nói ra điều này, tuy nhiên, điều này vô tình khiến trẻ bắt chước những lời nói dối của cha mẹ. Chính vì ngay từ nhỏ trẻ học cách nói dối từ cha mẹ, sau đó lại học được từ bạn bè, những người xung quanh… dần dần khiến trẻ biết cách nói dối.
Sợ đòn roi
Trong sự giáo dục hàng ngày, có đôi lúc cha mẹ dùng đòn roi để dạy dỗ khiến cho con trẻ rất sợ hãi và không muốn bị đòn, do đó, trẻ lại chọn cách nói dối để tránh bị cha mẹ la mắng, đánh mình.
Cha mẹ không tin tưởng con cái
Ví dụ, khi con đi học về muộn, con nói lí do kẹt xe nhưng cha mẹ lại không tin, cho rằng con đi chơi nên mới về muộn. Hoặc khi đạt điểm số không cao, con chia sẻ vì phương pháp học không đạt hiệu quả thì cha mẹ lại cho rằng con lười biếng, không lo học hành, đừng tìm cách đổ lỗi. Dần dần, con cái sẽ nghĩ ra những lời nói khiến cha mẹ vừa lòng, vì nói thật cha mẹ lại không tin. Chính những điều này đã vô tình khiến cho con trẻ chọn cách nói dối cha mẹ.
Luyện cho con tính thành thật
Trao đổi cùng con, không đánh mắng con
Ngay từ lúc phát hiện con nói dối, điều cần làm trước tiên là cha mẹ không đánh mắng con cái, mà hãy cùng ngồi trao đổi với con để cùng tìm hiểu vì sao con nói dối.
Một ví dụ thường nghe, người mẹ mua bánh để trên bàn, dặn con không được ăn nhưng con thấy ngon quá, không cưỡng được nên ăn hết cái bánh. Khi cha mẹ truy hỏi ai ăn thì con sẽ nói dối là mình không ăn, thay vào đó, cha mẹ hãy nói đằng sau nhà có một con mèo to đã ăn mất cái bánh rồi nhưng cái bánh đó đã thiu, ăn vào chắc sẽ bị đau bụng. Nghe vậy đứa trẻ khóc òa và nói thật với cha mẹ.
Như vậy, chúng ta có rất nhiều cách để trẻ nhận mình nói dối, bằng cách kể những câu chuyện như vậy cha mẹ sẽ giáo dục trẻ không nên nói dối.
Tin tưởng con cái
Cha mẹ có niềm tin vào con thì con sẽ không nói dối. Phụ huynh càng nghi ngờ thì con trẻ sẽ càng tìm cách nói dối để làm vừa lòng cha mẹ. Vì vậy, khi con phạm sai lầm và đưa ra lí do thì cha mẹ nên ngồi trao đổi, lắng nghe và phân tích để hiểu nhau hơn. Đừng vội vàng kết luận con cái nói dối rồi không tin tưởng con, làm như vậy con sẽ luôn tìm cách nói dối.
Cho con cơ hội sửa sai
Có nhiều trường hợp con trẻ mắc sai lầm nhưng không được cha mẹ tạo cơ hội sửa sai, dẫn đến việc con trẻ rất lo sợ khi lỡ phạm sai lầm tiếp theo và thế là con trẻ tìm cách nói dối cha mẹ.
Ví dụ, khi cha mẹ giao việc nhưng con quên nên không làm, cha mẹ liền la mắng con thì sau này gặp trường hợp đó con sẽ tìm cách nói dối. Thay vào đó, nếu biết con chưa làm, cha mẹ nên nhẹ nhàng hỏi: “Có phải bài vở nhiều quá nên con không nhớ việc đã được giao hay không”. Nếu có sự trao đổi như vậy, con trẻ sẽ nhận ra những lỗi cần khắc phục, đồng thời không chọn cách nói dối cha mẹ.
Không chỉ trích con
Cha mẹ tuyệt đối không nên dùng những từ chỉ trích con. Nếu con lỡ nói dối một việc gì đó, thay vì nhẹ nhàng khuyên giải, tìm hiểu nguyên nhân thì có những cha mẹ dán nhãn cho con rằng “con là kẻ dối trá, điêu ngoa”. Những câu nói này vô tình kết luận cả nhân cách của trẻ, khiến cho trẻ bị tổn thương. Việc cha mẹ dán nhãn vào con mình sẽ khiến con cái mặc cảm vì cha mẹ cho rằng mình là kẻ nói dối. Khi điều đó ăn sâu trong đầu thì trẻ ngĩ rằng dù mình có nói thật hay không thì cha mẹ cho rằng trẻ là kẻ nói dối và trẻ xem nói dối là vấn đề bình thường.
Nhiều cha mẹ lại mang tính nói dối của con ra kể cho bà con, cho hàng xóm, cho bạn bè con nghe. Đồng thời cũng suy nghĩ rằng làm như vậy con xấu hổ thì sẽ bỏ tính xấu đó. Thế nhưng, những hành động đó khiến cho con bị tổn thương, thậm chí có trẻ ngày càng nói dối nhiều hơn. Bên cạnh đó, con trẻ còn cảm thấy bị cha mẹ xúc phạm, thấy mình không có giá trị, đánh mất niềm tin vào chính mình. Và khi không tin tưởng vào bản thân mình thì con sẽ tìm cách nói dối.
Cha mẹ phải là tấm gương cho con
Khi sinh hoạt hàng ngày và khi trò chuyện với con, cha mẹ không nên sử dụng những lời nói dối để con sẽ không bị ảnh hưởng theo.
Khi con còn nhỏ, cha mẹ có thể đọc cho con nghe những câu chuyện để biết nói dối là không tốt, chẳng hạn câu chuyện về cậu bé mỗi khi nói dối là mũi dài ra… Nhờ được nghe những câu chuyện như vậy từ khi còn bé mà trẻ biết rằng không nên nói dối. Khi con lớn hơn, cha mẹ hãy phân tích cho con biết nếu nói dối như vậy sẽ gặp những hậu quả nào.
Lợi ích của việc rèn luyện trung thực ngay từ nhỏ
Với cách giáo dục như vậy, cha mẹ đã rèn luyện cho con ngay từ bé không được nối dối, luôn luôn giữ uy tín của bản thân, nhờ vậy con cái sẽ tự tin vào chính mình. Một khi đã tự tin vào bản thân, con trẻ sẽ sống thật với chính mình. Nhờ đức tính thành thật, uy tín được hình thành ngay từ nhỏ, khi lớn lên dù con làm công việc gì, học ngành gì, sống như thế nào thì con cũng luôn sống thành thật. Hơn nữa, một yếu tố rất quan trọng trong kinh doanh là biết giữ uy tín. Uy tín trong kinh doanh là điều kiện sống còn, là yếu tố quyết định cho sự tồn tại của một thương hiệu trên thương trường.
Có một số doanh nghiệp lớn nhưng vì chạy theo lợi nhuận nên bỏ qua chữ tín trong chất lượng sản phẩm, khiến cho người tiêu dùng mất đi niềm tin vào thương hiệu. Một khi mất niềm tin của khách hàng thì việc gầy dựng lại sự tin dùng của khách hàng là vô cùng khó. Việc xây dựng được thương hiệu, việc kinh doanh đạt hiệu quả nhất định trên thị trường đòi hỏi cả một quá trình. Trong công cuộc ấy, chữ tín vô cùng quan trọng. Vì vậy, uy tín cần được rèn luyện ngay từ bé bằng những việc nhỏ trong cuộc sống hàng ngày. Khi lớn lên, tất cả những kiến thức, những trải nghiệm mà cha mẹ đã dạy về sự trung thực trong cuộc sống đã tạo nên tính cách con người. Khi đã có sự trung thực, con trẻ dù làm bất cứ ngành nghề gì cũng xây dựng được uy tính trong kinh doanh một cách dễ dàng hơn.