Trong sự giáo dục con trẻ hiện nay, một vấn đề được đặt ra và nhận được nhiều quan tâm là: “Có nên trả tiền cho con khi con làm việc nhà không?”.
Quan điểm đầu tiên cho rằng, việc nhà là công việc chung, trước giờ người phụ nữ phải làm nhưng không được ai trả lương cả; nếu phải trả tiền để con cái làm việc nhà, sau này lúc không trả tiền nữa thì con có còn làm không? Hơn nữa, nếu trả lương như vậy thì con có hiểu được công ơn nuôi dưỡng to lớn, vô giá của cha mẹ hay không?
Một quan điểm khác lại cho rằng, việc trả lương khi con trẻ làm việc nhà sẽ giúp con cái rèn luyện tính lao động, thấy được giá trị của sức lao động, hiểu được công việc rất nặng nhọc, muốn có cơm ăn phải có lao động. Đồng thời, làm công việc nhà sẽ luyện cho con trẻ đức tính chăm chỉ, biết thông cảm cho người khác, thấy được giá trị đồng tiền mà mọi người làm ra, rèn luyện năng lực của trẻ, giúp trẻ không ỷ lại và có khả năng tự chủ.
Ngoài ra, mọi người cũng thắc mắc nếu cho con làm việc nhà thì phải làm những công việc gì? Hơn nữa, ở Việt Nam, cha mẹ dành hết tất cả thời gian của con vào việc học, vậy thời gian nào để con làm việc nhà… Một nguyên tắc người Do Thái dạy cho con là “có làm mới có hưởng”, vì vậy, từ lúc 5 tuổi, người Do Thái đã rèn luyện cho con trẻ làm việc nhà. Nhờ được rèn luyện từ nhỏ, dù người Do Thái có phiêu bạt khắp nơi thì họ vẫn kiếm tiền rất giỏi, đều là những người thành công và giàu có.
Người Do Thái thấm nhuần câu nói: “con cái dù điểm số thành công ở trường nhưng chưa chắc đã thành công trong cuộc đời”. Một nghiên cứu cho thấy, những đứa trẻ biết làm việc nhà ngay từ bé thì tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn 20% so với những bạn từ bé không biết làm việc nhà. Vì vậy, rèn luyện cho con trẻ làm việc nhà ngay từ bé vô cùng quan trọng, sau đây là cách người Do Thái dạy con làm việc nhà và cách sử dụng số tiền nhận được.
Nội Dung Bài Viết
Việc nhà phù hợp với độ tuổi
Có những cách để tập cho con làm việc nhà, chẳng hạn, cho con xếp đồ chơi, xếp quần áo, tự phục vụ bản thân đánh răng, thay quần áo… Lúc lên 4-5 tuổi, con cái có thể giúp cha mẹ sắp xếp bàn ghế, tưới cây, bỏ quần áo vào máy giặt, lặt rau… Lên 6 tuổi, ngoài việc tự vệ sinh cá nhân, sắp xếp bàn ghế thì trẻ có thể tự dọn bàn ăn, lau bàn, vứt rác… Từ 9-12 tuổi, trẻ có thể tập ủi quần áo, lên kế hoạch chi tiêu mua sắm cho gia đình trong nửa tháng, phụ giúp cha mẹ nấu cơm và cha mẹ có thể dạy cho trẻ vài món ăn đơn giản… Có nhiều bà mẹ chia sẻ rằng họ không dám đi đâu xa vì sợ ở nhà không ai nấu cơm cho con ăn, hoặc khi có việc bận thì cha mẹ thường chọn cách ăn bên ngoài.
Đối với người Do Thái, khi trẻ từ 9-12 tuổi thì đã có thể nấu cơm, cha mẹ có thể dạy con cái nhiều món ăn đơn giản: mỳ gói, rau luộc, trứng chiên… và dạy cho trẻ cách nấu cơm. Nhờ vậy, khi cha mẹ vắng nhà, con trẻ có thể tự nấu ăn cho mình. Mặt khác, cha mẹ cũng thấy an tâm mỗi khi về trễ, bận rộn hoặc phải đi đâu xa nhà. Có nhiều phụ huynh phải tất tả chạy từ cơ quan về nhà chỉ vì sợ con đói, không có gì ăn; cũng có phụ huynh nghĩ rằng con cái bận học nhiều quá, không có thời gian làm nên cha mẹ làm hết mọi việc, không để con làm gì cả. Tuy nhiên, việc sử dụng các phương tiện trong gia đình như bếp gas, nồi cơm điện đều rất tiện nghi, dễ sử dụng, vì vậy, cha mẹ hãy yên tâm dạy con những việc đơn giản.
Khi trẻ 16-17 tuổi, người Do Thái cho con tự kiếm tiền ở bên ngoài, tự chủ động đi các chuyến du lịch với sự hướng dẫn của cha mẹ, xây dựng kế hoạch phát triển bản thân, lên kế hoạch nấu bữa cơm cho gia đình. Như vậy, cha mẹ nên hướng dẫn những công việc nhà phù hợp với từng độ tuổi của con cái.
Phân chia công việc rõ ràng cho các con
Những gia đình nhiều con sẽ xuất hiện trường hợp các con tỵ nạnh nhau khi cha mẹ nhờ làm việc nhà. Để xử lý vấn đề này, người Do Thái xây dựng một bảng biểu để liệt kê tất cả những công việc cần làm trong ngày và dán lên tường. Ví dụ, nhóm công việc thứ nhất là lau chùi nhà cửa, phòng vệ sinh; nhóm công việc thứ hai là chuẩn bị cơm nước; nhóm công việc thứ ba là chuẩn bị những hoạt động giải trí, hoạt động phát sinh trong gia đình. Khi có kế hoạch cụ thể như vậy thì con trẻ sẽ chia nhau mà làm.
Một điều cần lưu ý là cha mẹ cũng nên phân chia công việc phù hợp với tính cách của con cái, chẳng hạn, một đứa trẻ thích giải trí, vui chơi thì cha mẹ có thể cho tổ chức các buổi sinh hoạt, giải trí trong gia đình; đối với trẻ tỉ mỉ, đảm đang thì cha mẹ có thể dạy cho trẻ nấu ăn và đảm nhiệm những công việc nhà thích hợp.
Nhờ sự phân chia như vậy, cha mẹ sẽ đỡ vất vả hơn trong công việc gia đình, nhất là sau khi đi làm mệt mỏi ở bên ngoài về, cha mẹ không phải nhắc nhở con cái, con cái cũng không tỵ nạnh nhau. Hơn nữa, nhờ phân chia công việc rõ ràng, khi có gì chưa hài lòng, cha mẹ sẽ biết người con nào chưa làm tốt và chỉ dạy thêm cho con.
Hướng dẫn con chi tiêu sau khi trả tiền công
Việc có trả lương khi con làm việc nhà hay không tùy thuộc vào mỗi gia đình. Nếu cha mẹ chọn cách trả lương thì việc quan trọng cha mẹ cần làm sau đó là hướng dẫn con cách chi tiêu đồng tiền đó cho hợp lý.
Việc trả công khi con làm việc nhà là cha mẹ đang giáo dục để con trẻ hiểu rằng có lao động thì mới có tiền để sống, có làm mới có hưởng. Đồng thời, đó cũng là cách luyện cho con tính tự lập, sau này con mới tự chủ, chủ động trong cuộc sống của chính mình, không lệ thuộc vào ai. Nhờ biết lao động từ bé, khi lớn lên, con trẻ dù ở môi trường nào cũng có thể thích nghi được. Con trẻ có thể suy nghĩ nhiều cách thức để hoàn thành công việc được giao. Vì vậy, công việc nhà cũng là phương pháp giúp con cái hoàn thiện bản thân, rèn luyện sự chăm chỉ và học được cách giải quyết vấn đề.
Thanh niên Việt Nam bây giờ rất lười vận động, thế nên, cho con làm việc nhà ngay từ bé là hình thức giúp con vận động, phát triển nhận thức và cả sự khéo léo, tránh trường hợp sau này con “to xác mà hậu đậu, vụng về”. Cho nên, làm việc nhà là phương pháp rèn luyện con cái rất hiệu quả, nếu trả công cho con, cha mẹ đồng thời hãy hướng dẫn con cách chi tiêu hợp lý.
Rèn luyện từ những việc nhỏ nhất
Người Do Thái xem kỹ năng làm việc nhà là một trong những kỹ năng sinh tồn trong cuộc sống. Nếu trẻ ngay từ bé đã không thể làm những việc nhỏ nhất thì lúc lớn lên không thể làm việc lớn. Các bậc phụ huynh đừng nghĩ rằng việc học hành mới là những thử thách khó khăn cần phải học; còn việc nhà là chuyện dễ dàng, đây là suy nghĩ sai lầm. Vì ngay từ nhỏ trẻ biết làm những công việc nhỏ thì lớn lên mới thành công trong những công việc to lớn hơn. Trẻ cần được tích lũy kiến thức từ những việc nhỏ nhất, dần dần mới đạt được những điều lớn lao, vì vậy, rèn luyện cho trẻ thói quen làm việc nhà cũng là phương pháp giáo dục con mà các bậc phụ huynh nên học hỏi.