Người Do Thái có nhiều ngàn năm phải sống đời sống di cư, họ cũng là dân tộc bị đàn áp rất nhiều. Trong thời gian đó, họ nhận ra không có gì quý hơn trí tuệ, chỉ có trí tuệ mới giúp họ tồn tại được, vì vậy, người Do Thái rất chú trọng trí tuệ và tri thức con người. Cho nên, họ luôn luôn học tập để bồi dưỡng trí tuệ, nhờ vậy, người Do Thái có trí tuệ rất uyên bác. Một trong những phương pháp để họ có trí tuệ thiên tài ấy là đến từ việc đọc sách.
Người Do Thái thường chia sẻ rằng, khi gặp khó khăn, đầu tiên họ sẽ bán nhà cửa, đất đai, xe cộ, tài sản… và cuối cùng mới bán đi sách vở, điều này cho ta thấy rằng họ rất quý trọng sách. Tuy nhiên, tình yêu sách vở không phải có được trong một sớm một chiều. Theo thống kê, người Do Thái đọc khoảng 65 quyển sách mỗi năm; trong khi ở Việt Nam, số sách trung bình trên đầu người rất ít.
Ở nước ta hiện nay, có rất ít các em nhỏ thích đọc sách, đa phần lúc còn nhỏ các em thích đọc truyện tranh; lớn hơn một chút thích đọc Doreamon, Conan; lớn hơn chút nữa thì đọc ngôn tình và những loại sách còn lại ít được lựa chọn. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc con trẻ ít đọc sách, một trong những nguyên nhân chính là do phụ huynh chưa tập cho trẻ thói quen đọc sách và không rèn luyện cho trẻ yêu thích sách.
Trong khi đó, người Do Thái rất quý trọng sách. Họ thường tổ chức một buổi lễ có nghi thức lấy mất ong thoa lên trang sách và cho con mình liếm trang sách đó để con trẻ thấy sách vở là ngọt ngào. Hằng ngày, sau khi đọc sách xong thì cha mẹ và con cái sẽ trao đổi với nhau.
Người Việt Nam thường nói rằng họ không có thời gian đọc sách và cũng chẳng có thời gian trao đổi với con, thời gian họ làm việc và thời gian con cái học tập đã quá nhiều, những việc như vậy rất khó thực hiện. Thế nhưng, đọc sách cùng con thật sự cũng rất đơn giản. Ở đây không bắt buộc phải đọc những quyển sách to cùng con, mà cha mẹ có thể đọc những quyển sách nhỏ hoặc đọc bài, đọc vở, đọc tài liệu con đang tìm hiểu và trao đổi với con. Việc này rất dễ dàng vì những gì con đang học chúng ta đều đã được học qua, thế nhưng, chúng ta rất ít làm điều này.
Người Do Thái dù giàu hay nghèo đều tập trung trao dồi tri thức, họ còn nói rằng “người ăn mày cũng cần có tri thức”, qua đó chúng ta thấy được họ rất quan trọng tri thức. Tri thức có được từ nhiều phương tiện khác nhau nhưng chủ yếu là được lấy từ sách vở, từ việc đọc sách. Thói quen đọc sách cần được rèn luyện ngay từ bé để giúp trẻ yêu thích đọc sách, nhờ vậy sẽ thu được nhiều lợi ích.
Lợi ích của việc đọc nhiều sách:
- Trí nhớ tốt hơn, việc tiếp thu kiến thức dễ dàng hơn.
- Tăng trưởng khả năng tư duy, suy nghĩ; tự đặt vấn đề để hiểu thấu đáo vấn đề hơn.
- Cách sử dụng câu văn, câu nói tốt hơn so với trẻ chỉ đọc truyện tranh.
- Khả năng tưởng tượng được tăng cao.
Nhiều người rất lo lắng vì con cái làm văn không được tốt, thế nhưng lí do một phần là vì phụ huynh cho con xem văn mẫu, đồng thời cũng không rèn luyện cho trẻ đọc sách để biết sử dụng câu văn, câu nói tốt nhất. Vì những lợi ích trên nên người Do Thái rất quan tâm đến việc cho con cái đọc sách.
Theo thống kê, người Pháp đọc trung bình 20 quyển sách mỗi năm; riêng với tầng lớp trí thức và ở những đô thị lớn trung bình có thể lên 30-50 quyển sách mỗi năm. Người Malaysia đọc trung bình từ 10-20 quyển sách mỗi năm. Trung bình đầu sách người Việt Nam đọc là 0,8 quyển sách mỗi năm. Trong khi đó, trung bình đầu sách trẻ em người Do Thái từ 14 tuổi trở lên đọc đứng đầu thế giới.
Vậy làm thế nào để rèn cho trẻ thói quen đọc sách?
Nội Dung Bài Viết
Trao đổi cùng con sau khi đọc sách
Người Do Thái không chỉ đưa cho con những quyển sách là xong, mà sau khi đọc xong một quyển sách, họ còn bàn bạc và thảo luận cùng con. Nếu không có thời gian tìm hiểu để trao đổi với con, cha mẹ có thể nhờ con nhắc lại nội dung quyển sách, sau đó cha mẹ đặt câu hỏi về những vấn đề xung quanh quyển sách để rèn luyện cách nhìn nhận và hành xử cho con. Qua đó, con trẻ hiểu sâu hơn rất nhiều và có thêm nhiều kiến thức trong cuộc sống.
Lựa chọn sách phù hợp và cho con đọc mỗi ngày
Sách có nhiều loại khác nhau, tùy theo độ tuổi của con mà phụ huynh chọn lựa đầu sách phù hợp. Ở bậc mẫu giáo thì chọn các câu chuyện ngắn về những tấm gương đơn giản; con lên bậc tiểu học thì cha mẹ nên chọn thêm những quyển sách về khoa học để cho trẻ biết yêu khoa học, yêu tự nhiên, yêu con vật, từ đó mở rộng kiến thức. Nhưng khi đến bậc trung học, con trẻ có ít thời gian đọc sách hơn, vì vậy, chúng ta không nên cho trẻ xem nhiều ti vi, thay vào đó tập cho con tình yêu sách vở, bằng cách chọn những quyển sách phù hợp, mỗi ngày chỉ cần cho con đọc vài trang để rèn luyện thói quen đọc sách.
Dạy con tìm kiếm thông tin từ sách báo
Cha mẹ cũng nên tập cho con tìm kiếm thông tin từ sách nhiều hơn công cụ Google, nhờ vậy con cái sẽ phát triển tri thức tốt hơn rất nhiều so với việc lên mạng sao chép y nguyên kiến thức mà không sàn lọc. Khi tìm kiếm thông tin từ việc đọc sách, con trẻ phải suy ngẫm, tư duy riêng và trao đổi với gia đình, nhờ vậy, trẻ hiểu sâu hơn về vấn đề, sách vở cung cấp nhiều tri thức hơn cho trẻ và tạo cho trẻ tình yêu với sách. Người Do Thái rất sùng đạo nên họ rất xem trọng các quyển sách về kinh Thánh, ban đầu sẽ cho con đọc kinh Thánh, sau đó cho con đọc quyển sách có tên Talmud chứa rất nhiều kiến thức. Quyển sách này không chỉ giúp người Do Thái thoát khỏi u mê tầm thường, mà còn giúp họ hiểu được cách thay đổi vận mệnh của chính bản thân mình.
Cha mẹ làm gương cho con
Để bồi dưỡng tri thức, rèn luyện đam mê học tập cho con cái thì cha mẹ phải tập cho trẻ thói quen đọc sách. Thói quen này phải bắt đầu từ cha mẹ, cha mẹ phải làm gương để con học hỏi theo. Cha mẹ mỗi ngày nên đọc vài trang sách, để vài quyển sách ở đầu giường, ở trên tủ, ở trên bàn để làm gương cho con cái.
Thiết kế tủ đọc sách
Có lúc đọc sách chỉ là ham thích nhất thời, hiện tại thích nhưng sau đó không thích nữa. Người Do Thái áp dụng phương pháp mỗi gia đình đều có một tủ sách được truyền từ đời này sang đời khác, tủ sách thường được đặt ở đầu giường, trong khi người Việt Nam thường trưng bày ở phòng khách. Việc đặt tủ sách ở đầu giường giúp cho trẻ em người Do Thái từ lúc mới sinh ra đã thấy tủ sách hiện diện.
Có khung giờ đọc sách cố định cho cả gia đình
Gia đình những người Do Thái còn tập thói quen đọc sách trong thời gian nhất định vào mỗi buổi tối nếu không có việc gì đặc biệt. Họ cũng đọc tạp chí, sách báo định kỳ và khuyến khích con cái cùng đọc. Ở Việt Nam, có báo Nhi Đồng, báo Hoa Học Trò, báo Mực tím, seri Thần Đồng Đất Việt, Conan đều là những đầu sách con trẻ rất thích. Sau khi đọc sách báo, Người Do Thái sẽ trao đổi quan điểm và suy nghĩ với nhau về vấn đề trong đó.
Đưa trẻ đi tìm hiểu thực tế
Cha mẹ cũng nên dành thời gian cuối tuần để đưa con cái đến thư viện, nhà sách, viện bảo tàng. Ở Việt Nam, học sinh ở cấp tiểu học, trung học cơ sở sẽ được định kỳ đi tham quan các viện bảo tàng, các khu di tích lịch sử. Sau chuyến đi các em phải viết bài thu hoạch nhưng hiệu quả của việc này không cao, vì không thể đi thường xuyên, những gì học được cũng dần dần bị quên lãng, nhiều em đi vài lần thì không muốn đi nữa. Nhiều bậc phụ huynh cũng chia sẻ rằng mình không có thời gian để đưa con cái đến những nơi như vậy. Tuy nhiên, thay vì đưa con đi công viên, đi ăn uống, vui chơi thì thỉnh thoảng hãy đưa con đến các viện bảo tàng, triển lãm để cùng con tìm hiểu và có thêm tri thức.
Người Do Thái thấm nhuần câu “đọc sách là một quá trình giúp con người hòa hợp về tinh thần và những khối óc vĩ đại”, vì vậy việc rèn luyện thói quen đọc sách cho con là việc cha mẹ cần làm lúc con còn nhỏ.