Một số phụ huynh nói rằng: “Con cái lười quá, chỉ biết đi học thôi, ngoài ra chẳng làm gì hết”. Một số phụ huynh khác lại thắc mắc rằng: “Làm thế nào để con chăm chỉ trong học tập”. Tuy nhiên, các vị phụ huynh chỉ thắc mắc “làm thế nào để con tôi chăm học hơn”, chứ ít ai thắc mắc rằng “làm thế nào để con tôi chăm chỉ làm việc nhà”. Ở Việt Nam, thông thường những đứa trẻ sinh ra trong gia đình khó khăn mới tham gia vào lao động kiếm sống, phụ giúp gia đình và chăm chỉ học tập. Còn những trẻ nhỏ còn lại chỉ có nhiệm vụ duy nhất là học tập.
Trong khi đó, người Do Thái rất quan trọng yếu tố chăm chỉ, họ xem chăm chỉ là nền tảng tốt đẹp mà bất cứ người nào cũng cần phải có. Bên cạnh trí tuệ, lòng dũng cảm, sự tự tin thì chăm chỉ là một yếu tố không thể thiếu. Người Việt Nam rất tự hào vì chúng ta là một dân tộc rất cần cù, chăm chỉ nhưng chúng ta lại nói rằng giới trẻ ngày nay rất lười, Vậy, sự chăm chỉ là do bẩm sinh mới có, hay nhờ vào quá trình giáo dục mà hình thành? Người Do Thái cho rằng, sự chăm chỉ được hình thành nhờ vào sự giáo dục và môi trường sống của trẻ. Vì vậy, họ dạy cho con cái sự chăm chỉ ngay còn bé, vì họ cho rằng đức tính chăm chỉ là một phẩm chất được cả thế giới công nhận và người Do Thái rất nổi bật về phẩm chất này.
Từ lúc 2 tuổi, con trẻ có xu hướng bước qua tuổi tiếp theo sẽ được độc lập, vì vậy trẻ rất thích tự tay làm những việc mà mình có thể. Cha mẹ nên tận dụng cơ hội này để hướng dẫn con cái lao động. Người Do Thái cho rằng, cha mẹ nên rèn luyện cho con cái chăm chỉ từ những việc lao động nhỏ, nếu không có thói quen lao động thì khi lớn lên, con trẻ sẽ khó phát triển được những phẩm chất tốt đẹp khác. Chẳng hạn, do không biết lao động nên trẻ sẽ có tính ỷ lại, thường lệ thuộc người khác và không biết thông cảm với người khác.
Ở tuổi lên 2, cha mẹ có thể giao cho con những việc đơn giản mà con cũng rất thích làm, ví dụ, chơi đồ chơi xong thì sắp xếp lại; hoặc hướng dẫn cho con xếp quần áo; hoặc cho con chơi những trò chơi đòi hỏi sự nhẫn nại. Khi lớn hơn, tập cho trẻ sự chăm chỉ bằng cách xây dựng thời gian biểu một cách khoa học, cho trẻ sinh hoạt dựa vào đó để tạo thói quen tốt, đồng thời rèn luyện sự chăm chỉ cho trẻ.
Nhiều con trẻ lâu lâu mới làm việc nhà một lần, thậm chí không làm vì phải dành tất cả thời gian cho việc học. Tuy nhiên, cha mẹ nên tập cho con cái những thói quen, những việc làm đơn giản, ví dụ, khi nấu cơm xong thì cho con dọn cơm, ăn xong thì cho con dọn dẹp; cho con xếp quần áo, dọn phòng mỗi ngày; dọn dẹp bàn học, sách vở sau mỗi lần học bài… Tất cả những thói quen nhỏ này được lặp đi lặp lại sẽ tạo thành sự chăm chỉ.
Cha mẹ có thể chia từng độ tuổi để rèn luyện sự chăm chỉ cho con một cách phù hợp nhất. Khi 3 tuổi tập cho con sắp xếp đồ chơi đúng chỗ mỗi lần chơi xong; phụ giúp mẹ đem quần áo từ sào phơi đồ vào. Khi 4-5 tuổi, tập con dọn dẹp bàn ghế ngay ngắn sau khi sử dụng. Lớn hơn nữa, cha mẹ có thể rèn cho con thói quen sinh hoạt hợp lý mỗi ngày, chẳng hạn, đến giờ học thì ngồi vào bàn học; quy định số trang sách con đọc mỗi tuần…
Như vậy, việc rèn luyện sự chăm chỉ không hề khó, mà điều khó nhất là phải duy trì nó thành một thói quen. Mặt khác, thói quen chăm chỉ xuất phát từ những việc nhỏ trong đời sống hàng ngày, nhưng chính từ những việc nhỏ đó chúng ta mới rèn luyện thành thói quen. Khi đã trở thành thói quen tốt thì chăm chỉ sẽ trở thành một phẩm chất quan trọng của con người.