Các sai lầm chết người khi mở đầu

     Chúng ta sẽ nói về một số cách sai lầm chết người khi mở đầu.

Sai lầm 1: Mở đầu bằng một lời xin lỗi

     Ví dụ:

• “Xin lỗi quý vị, ngày hôm nay tôi đến trễ”.
• “Xin lỗi quý vị, bài thuyết trình này tôi chưa được chuẩn bị kỹ”.
• “Xin lỗi quý vị, tôi thật sự chưa am hiểu nhiều về bài thuyết trình này, có điều gì sơ sót mọi người bỏ qua cho”.

      Khi xin lỗi như vậy, người nghe sẽ chú ý xem chúng ta mắc lỗi gì trong bài thuyết trình và vô tình chúng ta ám thị người khác theo hướng không mong muốn. Bên cạnh đó, khi xin lỗi như vậy thì uy tín của mình sẽ hạ xuống ngay từ câu nói đầu tiên.

     Ví dụ, một bạn chiến sĩ mùa hè xanh, khi nói về chủ đề “Kế hoạch hóa gia đình” cho bà con nhưng bạn mở đầu như sau: “Kính thưa bà con, em là chiến sĩ mùa hè xanh, em muốn nói với bà con về chủ đề “Kế hoạch hóa gia đình”. Vì em chưa có gia đình nên cũng không có nhiều kinh nghiệm, nhưng do Ủy ban nhân dân xã chọn chủ đề này nên chúng em sẽ soạn theo những gì mình biết. Nếu có gì sai sót, mong bà con bỏ qua”.

     Với câu mở đầu vừa rồi, hình ảnh và uy tín của bài thuyết trình của bạn này đã bị sút giảm một cách nghiêm trọng và đôi khi người nghe sẽ chán, không còn muốn nghe, thậm chí không còn tin tưởng vào bài thuyết trình nữa. Cho nên, hãy tránh mở đầu bằng lời xin lỗi.

Sai lầm 2: Mở đầu bằng cách tằng hắng

     Khi cầm micro, nhiều người có thói quen gõ cốc cốc vào micro để thử micro, những âm thanh đó nghe vào rất khó chịu và khán giả phía dưới sẽ thấy hành động này hơi mất lịch sự.

     Có người cũng tằng hắng để thử micro. Tiếng tằng hắng đó khiến người nghe sẽ thấy khó chịu và người nghe có thể tưởng tượng trong cổ họng người nói có gì đó “ghê lắm”. Chính vì vậy, đừng bao giờ mở đầu bằng cách tằng hắng.

     Thay vào đó, chúng ta có thể thử micro bằng một tiếng “alo” thật nhẹ; hoặc thở nhẹ một tiếng vào micro; hoặc cào vào micro nhẹ nhàng và sẽ nghe một tiếng “cách” nhỏ vang lại, làm như vậy chỉ chúng ta nhận ra, còn người khác không nhận ra.

Sai lầm 3: Mở đầu bằng câu chuyện cười

     Nếu bạn là người có năng khiếu hài hước thì hãy sử dụng cách này. Nếu không có năng khiếu hài hước thì hãy cẩn thận, bằng không, bạn sẽ rơi vào chính chiếc bẫy của chính mình.

     Có nhiều người mở đầu bằng cách kể một câu chuyện cười, thế nhưng kể xong không ai cười. Thậm chí, có nhiều bạn không kiềm chế được cảm xúc, khi chưa kể đến đoạn mắc cười thì đã cười lăn cười bò, cười nghiêng cười ngả trên sân khấu. Khán giả nhìn lên không hiểu mình cười vì điều gì, bởi vì chưa đến đoạn mắc cười. Điều này sẽ làm cho hình ảnh của chúng ta bị điểm trừ và rất nhố nhăn trong mắt người xem. Cho nên, nếu có khiếu thì mới nên chọn cách mở đầu bằng kể chuyện cười, còn không có khiếu thì không nên dùng cách này vì còn rất nhiều cách khác để chúng ta mở đầu.

Sai lầm 4: Mở đầu bằng cách đặt câu hỏi đóng

      Trong bài thuyết trình tuyệt đối không được đặt câu hỏi đóng nếu không cần thiết.

      Ví dụ, mở đầu bài thuyết trình bằng câu hỏi: “Các bạn ơi, hôm nay tôi sẽ nói về “Kỹ năng tư duy sáng tạo”, các bạn có muốn nghe không?”. Rất có thể khán giả sẽ trả lời trái ý của chúng ta, vì khán giả bây giờ rất dễ “đâm sau lưng” diễn giả. Hoặc hỏi: “Các bạn muốn nghe không?” thì khán sẽ trả lời là “không”, như vậy chúng ta sẽ bị đứng hình trên sân khấu. Hoặc “Các bạn ơi, tôi đã chia sẻ được nửa bài rồi, bây giờ các bạn có muốn nghe nữa không?”, “Các bạn ơi, nội dung này các bạn có thấy hay không?”, thế là tất cả mọi người sẽ đồng thanh hô to lên là “không” cho bạn nghe. Vì vậy, đừng bao giờ đặt câu hỏi “có – không” vì khán giả có xu hướng trả lời vuốt đuôi là “không” và họ rất thích “ném đá”, “đâm sau lưng” diễn giả nên sẽ trả lời trái ý với mình.

     Trường hợp khác, đối với những câu hỏi quá phổ biến, quá hiển nhiên thì cũng không nên hỏi. Ví dụ: “Các bạn ơi, các bạn có muốn giàu không?”, trong khi dĩ nhiên ai mà chẳng muốn giàu, cho nên, đây là một câu hỏi vô nghĩa, không có tác dụng, người nghe cũng chẳng cần tư duy, chẳng cần suy nghĩ và họ sẽ trả lời một cách máy móc vì câu hỏi không có gì hấp dẫn.

     Thế nên, đặt câu hỏi cũng là nghệ thuật!

Sai lầm 5: Mở đầu bằng cách phê phán người nghe

     Chúng ta có thể góp ý, chỉ ra điểm yếu của người nghe, chẳng hạn chỉ cho họ thấy rằng họ chưa có tư duy sáng tạo, chưa có sự tự tin, chưa biết nói trước công chúng, chưa biết giao tiếp, chưa có mục đích cuộc sống… Tuy nhiên, chúng ta nên chỉ một cách chân thành, khéo léo và nghệ thuật. Đừng bao giờ cho khán giả có cảm nhận rằng họ đang bị lên án, phê phán, vì điều đó sẽ khiến họ hình thành tâm lý tự vệ. Khi đã có tâm lý tự vệ, đóng cửa với mình thì từ đó về sau họ sẽ không mở cửa nữa. Đồng thời họ sẽ có cái nhìn dò xét đối với mình: “Lúc nãy anh chê tôi, anh lên án tôi, anh phê phán tôi. Bây giờ tôi sẽ xem anh sai chỗ nào để lên án lại anh, chê lại anh, đâm lại sau lưng anh”.

     Vì vậy, nếu chúng ta nói xấu công ty của họ, nói xấu họ thì nên dùng lời lẽ tế nhị nhất có thể, bằng một thái độ góp ý chân thành để người nghe cảm tự cảm nhận họ còn có những điểm yếu nhưng họ hoàn toàn có thể cải thiện, có thể thay đổi, có thể làm tốt hơn thông qua việc lắng nghe bài thuyết trình của mình.

     Như vậy, chúng ta sẽ phân tích điểm yếu cho người nghe với một thái độ rất cầu thị, xây dựng. Đừng bao giờ đặt câu hỏi, đưa ra những phân tích và dẫn chứng nhạy cảm trong công ty của họ, nếu không, người nghe sẽ hình thành tâm lý tự vệ.