Trong quá trình nuôi dạy con cái, cha mẹ thường dạy cho con cách để thành công, người Việt Nam có câu “ai nên khôn không khốn một lần”, “thất bại là mẹ thành công” cũng là để dạy con hướng đến thành công. Tuy nhiên, cha mẹ lại quên dạy con cách chấp nhận thất bại, họ thường bỏ lửng vấn đề này trong sự giáo dục con, vì thế hiện nay có rất nhiều chuyện đáng tiếc xảy ra. Có những đứa trẻ vì học không tốt, không đạt điểm số cao nên đã chọn những cách giải quyết rất tiêu cực. Trẻ luôn cảm thấy mặc cảm, tự ti với mọi người, thậm chí có trường hợp còn chọn cách tự tử. Chính cha mẹ cũng vậy, khi thấy con cái không giỏi như con nhà hàng xóm, thấy mình không được như những người khác thì cũng thấy mặc cảm, tự ti. Hoặc làm việc gì không được như mong muốn thì khó lòng chấp nhận được sự thất bại của bản thân.
Trong cuộc sống, mọi người thường xem sự thành công là yếu tố duy nhất để đánh giá một con người. Khi con học giỏi thì cha mẹ khen ngợi rất nhiều. Ngược lại, khi con không đạt điểm số như mong muốn thì cha mẹ ít khi động viên, khuyến khích, đôi lúc còn chất vấn con sao không đạt kết quả tốt, mà không nghĩ đến việc quay lại cùng con tìm hiểu nguyên nhân và khích lệ con.
Các bậc phụ huynh xem việc con không đạt điểm tốt là điều nặng nề cực kỳ, vì cha mẹ thường xem sự thành công trong học tập của trẻ là quan trọng nhất. Thế nhưng, nếu không dạy con cái cách chấp nhận thất bại ngay từ bé, khi con lớn lên nếu phải đối mặt với thất bại thì rất khó chịu đựng. Quan trọng hơn, trong khi dạy con cách chấp nhận thì cha mẹ cũng phải dạy con cách tự đứng lên.
Người Do Thái cho rằng thất bại là vấn đề không quan trọng, mà điều quan trọng là con mình đứng lên như thế nào? Sau đây là những cách người Do Thái rèn luyện con cái.
Nội Dung Bài Viết
Tạo tình huống thử thách con
Người Do Thái thường tạo ra nhiều tình huống để rèn luyện con xử lý vấn đề. Khi đưa trẻ đi học, nếu gặp ổ gà hoặc vũng nước thì cha mẹ sẽ cho con tự vượt qua ổ gà, vũng nước đó. Ở Việt Nam, cha mẹ có thể cho con tham gia các chương trình học trải nghiệm, hoặc cha mẹ cũng có thể đưa con đi công viên, đi tập thể dục, khi gặp ổ gà hoặc vũng nước, cha mẹ có thể tập cho con tự vượt qua. Hoặc cha mẹ có thể đặt câu hỏi, nếu con gặp trường hợp như vậy thì con sẽ xử lý như thế nào… đây là cách cha mẹ nên rèn luyện cho con.
Khi con cái đòi hỏi thì người Do Thái thường không đáp ứng ngay nhu cầu của con, mà họ sẽ đặt câu hỏi, khuyến khích con tự tìm hiểu hoặc sẽ cùng con tìm tòi, học hỏi. Khi con ăn vạ, khóc lóc vì không được cha mẹ đáp ứng nhu cầu thì đa số các bậc phụ huynh liền vội vàng đáp ứng ngay, trong khi đó, người Do Thái rất cương quyết trong vấn đề này, họ không bao giờ đáp ứng ngay những yêu cầu của con.
Khích lệ con cái
Cha mẹ Do Thái cũng luôn khích lệ và động viên con khi con đạt được thành tích gì đó thì. Bởi lẽ, dù việc mình đạt được nhỏ hay lớn thì chúng ta đều mang lại giá trị từ sự nỗ lực của bản thân. Cho nên, người Do Thái rất quan tâm việc khích lệ và động viên con mình. Nếu con trẻ làm được một việc gì đó mà không có ai công nhận, ủng hộ thì trẻ sẽ thấy điều đó không có giá trị, đôi khi sẽ cảm thấy tổn thương. Khi nhận được sự công nhận của cha mẹ thì lời động viên đó trở thành niềm khích lệ, giúp con trẻ tự tin thêm vào bản thân mình. Đây cũng là niềm khích lệ rất lớn để con cái có thể làm tiếp những việc lớn hơn.
Khi con gặp thất bại, đa phần cha mẹ thường không ngồi lại cùng con để tìm nguyên nhân, cũng như không hướng dẫn con cách vượt qua thất bại, ngược lại, cha mẹ có khi còn la mắng trẻ, hoặc bộc lộ thái độ thất vọng đối với con. Điều này thường xảy ra trong gia đình Việt Nam, vì cha mẹ bị chi phối quá nặng nề đối với vấn đề học tập và xem con đường duy nhất để thành công là con đường học tập. Dường như những bậc phụ huynh khi gặp nhau chỉ khoe về điểm số và cách học tập của con mình. Vì vậy, mỗi khi con không đạt được điểm số như mong muốn thì cha mẹ lại không khích lệ con, mà có khi còn khó chịu với con mình.
Thay vào đó, cha mẹ nên động viên con: “Lần này không đạt được điểm cao, lần sau con hãy cố gắng lên!”. Hoặc nhẹ nhàng hỏi con: “Con ơi, vì sao lần này con không đạt được điểm số như mong muốn vậy?”, sau đó cha mẹ có thể cùng con tìm hiểu nguyên nhân hiểu vì sao chưa đạt kết quả tốt và tìm cách khắc phục. Có thể do không bình tĩnh nên con làm bài thi chưa tốt, vì vậy, cha mẹ hãy động viên con lần sau học bài kỹ hơn, tự tin vào bản thân hơn để làm bài tốt hơn. Đây là cách khích lệ đơn giản nhưng cha mẹ ít khi làm, thế nên, khi thất bại, trẻ ít tìm lí do vì sao mình thất bại, mà thường hay đổ lỗi do bên ngoài.
Dạy con đứng lên sau thất bại
Do không chấp nhận được thất bại mà con trẻ sẽ có nhiều phản ứng tiêu cực, vì vậy, ngoài việc dạy con thành công, cha mẹ cần dạy con biết chấp nhận thất bại. Điều quan trọng hơn nữa là dạy con phải biết đứng lên sau mỗi lần thất bại, từ đó tìm được phương hướng tích cực để tiếp tục cố gắng.
Dạy con biết chấp nhận thất bại ngay từ nhỏ cũng là cách cha mẹ dạy con cách sống về sau, vì trên đường đời phía trước, không phải lúc nào con cũng thành công. Khi cha mẹ cho trẻ trải nghiệm, dạy con gặp khó khăn phải xử lý thế nào, giải quyết vấn đề ra sao, cần đứng lên như thế nào khi vấp ngã thì trẻ không còn ngạc nhiên nữa khi phải đối mặt với những thất bại.
Có nhiều em từ nhỏ đạt rất nhiều thành công, con đường học tập luôn suôn sẻ, cha mẹ rất tự hào và mong mỏi con luôn được thành công như vậy. Đối với những em này, chỉ cần một thất bại nhỏ trong cuộc sống sẽ khiến các em rất khó đứng vững, đơn giản vì các em không biết chấp nhận thất bại, đôi khi còn dẫn đến những phản ứng và cách giải quyết tiêu cực.
Trong thực tế có rất nhiều trường hợp như vậy, có một bạn từ nhỏ học rất giỏi, thi đậu vào đại học lớn, tốt nghiệp bằng khá giỏi, đi làm cũng có công việc tốt, nhưng khi gặp phải một thất bại nhỏ như không hoàn thành tốt công việc, bị sếp la thì bạn này có cảm giác rất nặng nề, không chấp nhận được sự thất bại đó. Thay vì bình tĩnh xem xét lại đâu là nguyên nhân dẫn đến sai sót trong công việc thì bạn này lại rất tiêu cực, cứ nghĩ trong đầu rằng cuộc đời mình thành công như vậy, bây giờ lại thất bại thế này, không thể chấp nhận được.
Thế nhưng, những thất bại chính là bài học đáng quý cho tất cả chúng ta, nhờ vậy, mình rút ra được những kinh nghiệm để biết cách rèn luyện bản thân, đồng thời đó cũng là bài test để chúng ta kiểm tra bản lĩnh của chính mình trong cuộc sống. Do vậy, bên cạnh việc dạy con cách thành công thì cha mẹ cũng nên dạy con cách ứng xử khi gặp thất bại trong cuộc sống.
Kết luận
Thứ nhất, không nhất thiết phải dạy con từ những điều to tát, cha mẹ hãy dạy con từ những việc nhỏ nhất, không đáp ứng ngay những nhu cầu của con, mà hãy cho cho tự tìm tòi, biết cách vượt qua khó khăn.
Thứ hai, cha mẹ nên luôn luôn khen ngợi và cỗ vũ trể để trẻ được tự tin, nhờ vậy khi gặp thất bại thì trẻ có đủ tự tin để vượt qua.
Thứ ba, người Do Thái sử luôn khuyến khích, động viên, khích lệ con trong cuộc sống, Họ thường tạo ra những trở ngại phù hợp cho trẻ ngay từ bé để trẻ tìm cách xử lý và vượt qua.
Thứ tư, người Do Thái, thường đặt ra những tình huống cao hơn khả năng của con một chút để con trẻ rèn luyện. Khi giải quyết những sự việc đó, có thể trẻ sẽ không thể xử lý hoàn hảo nhưng cha mẹ sẽ khuyến khích, động viên, hướng dẫn con để con dần dần phát triển, giải quyết được những vấn đề khó hơn. Khi con chưa hoàn thành được những gì được giao thì con sẽ biết cách tìm tòi để cố gắng vượt qua. Đây là cách cha mẹ dạy con biết cách ứng xử phù hợp nhất khi thất bại xảy đến với mình.