Nội Dung Bài Viết
Vì Sao Hiện Nay Cách Dạy Con Theo Kiểu Do Thái Được Nhiều Người Chọn
Tất cả ông bố bà mẹ trên trái đất này, bất kể quốc gia, màu da, sắc tộc nào cũng đều dành cho con cái một tình yêu thương to lớn. Người Việt Nam thường nói, tình thương bố mẹ dành cho con cái giống như trời cao biển rộng, điểm khác nhau chỉ là cách thể hiện tình yêu thương đó như thế nào.
Tình thương yêu con cái là bản năng của con người, đó cũng là trách nhiệm, đồng thời cũng là nghệ thuật. Làm việc gì chúng ta cũng đều phải học và làm cha mẹ cũng vậy. Khi đã có con cái, điều các ông bố bà mẹ đều quan tâm là cách dạy con như thế nào. Tình yêu thương là nền tảng của cuộc sống và tình yêu thương của cha mẹ đối với con cái là tất cả những gì bậc làm cha mẹ muốn dành cho con mình. Cha mẹ luôn muốn làm tất cả, đầu tư tất cả cũng vì tương lai của con. Vì vậy, những bậc cha mẹ ngày nay sẽ tìm những phương thức để nuôi con một cách tốt nhất.
Có rất nhiều quan điểm về cách nuôi dạy con: nuôi con theo kiểu phương Tây, nuôi con theo kiểu Nhật, nuôi con theo kiểu Do Thái, hoặc nuôi con kiểu Việt Nam… Tuy nhiên, để con cái thành người, thành tài thì cha mẹ phải có phương pháp giáo dục đúng với từng đứa trẻ, từng hoàn cảnh. Ngày nay, phương pháp giáo dục theo kiểu Do Thái được nhiều người quan tâm. Bởi những lí do sau đây:
Thứ nhất, người Do Thái chú trọng phát triển trí tuệ, trí thức cho con cái. Những người mẹ Do Thái nghĩ rằng, con cái muốn phát triển tốt nhất phải tập trung đầu tư vào giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi. Giai đoạn này vỏ não của trẻ phát triển mạnh nhất, vì vậy thời gian này người Do Thái luôn chú trọng tìm nhiều cách tác động đến con cái, nhằm giúp trẻ bồi dưỡng trí thức, phát huy khả năng, tăng trưởng nhanh nhất về trí tuệ. Giai đoạn này cũng là thời điểm con trẻ tiếp thu nhanh nhất. Việc người Do Thái tập trung vào giai đoạn này là do các nhà giáo dục học, tâm lý học đều thừa nhận rằng giai đoạn vàng của đứa trẻ mà chúng ta có thể tác động nhanh nhất là giai đoạn từ 0-6 tuổi. Những giai đoạn sau này, dù có tác động đi chăng nữa thì sẽ khó hơn, hiệu quả cũng không nhanh bằng giai đoạn trước đó.
Thứ hai, người Do Thái chú trọng đầu tư học vấn cho con cái và người Việt Nam cũng vậy. Bất cứ phụ huynh, gia đình nào cũng dành một khoản chi phí đầu tư nhất định cho con cái học hành. Ai cũng muốn con mình có bằng đại học, có nghề nghiệp ổn định để có thể đi làm và nuôi sống bản thân. chúng ta.
Thứ ba, người Do Thái luôn động viên và khích lệ con mình, họ gọi đó là “tình yêu đốm lửa”, tức là họ nhen nhóm sức mạnh trong lòng con trẻ, giúp con cái trở nên mạnh mẽ hơn. Điều này rất phù hợp với người Việt Nam, luôn dạy con mình phải cố gắng thành công, tuy nhiên, người Do Thái còn dạy cho con mình biết sự thất bại, điều này người Việt Nam ít khi dạy cho con mình.
Thứ tư, người Do Thái rất chú trọng đến việc giáo dục đạo đức, lễ nghĩa cho con mình, điều này rất phù hợp với người Việt Nam.
Thứ năm, người Do Thái dạy con cái tính tự lập từ khi còn rất nhỏ, đặc biệt họ còn dạy cho con mình cách quản lý tài chính. Điều này ở Việt Nam chưa phổ biến, cha mẹ ít khi dạy con cái quản lý tài chính lúc còn bé. Hiện nay, các bạn sinh viên ở nước ta thường đề cập đến vấn đề “thiếu tiền”, nhưng tiền bao nhiêu mới là đủ. Vấn đề thật sự ở đây không phải là thiếu tiền, mà vấn đề là cách quản lý chi tiêu như thế nào. Người Do Thái dạy con mình những vấn đề này ngay khi còn nhỏ, đây là điều chúng ta cần học hỏi.
Thứ 6, người Do Thái luôn dạy con “lý thuyết đi đôi với thực hành” chứ không dạy lý thuyết suông. Đây là điều còn thiếu sót của người Việt Nam ngay hiện tại, nhiều bậc cha mẹ tâm sự rằng con mình có rất nhiều bằng cấp nhưng khi ra trường thì không làm được việc, vì đa số chỉ được học lý thuyết mà không được thực hành, trải nghiệm.
Với những ưu điểm trên, phương thức nuôi con theo kiểu người Do Thái có thể sẽ giúp nhiều bậc cha mẹ nuôi dạy con một cách toàn diện nhất. Con cái có thể trở thành người vừa có đức, vừa có tài như mọi người mong đợi.
Điểm khác biệt giữa cách dạy con theo kiểu người Do Thái và người Việt Nam
Cách nuôi dạy con của người Việt Nam
- Giáo dục con cái theo phương pháp “tự cung”.
Các bậc cha mẹ Việt Nam thường dành cho con tất cả tình yêu thương, tất cả mọi thứ, tất cả thời gian để bao bọc toàn diện cho con. Đứa trẻ từ lúc còn trong bụng mẹ chín tháng mười ngày đã được cha mẹ bao bọc, đến khi được sanh ra đời càng được bao bọc hơn. Cha mẹ thường bao bọc con cái cho đến lúc trưởng thành, khi chọn trường đại học cũng bị ảnh hưởng bởi quyết định của cha mẹ; thậm chí vấn đề kết hôn cũng phải có ý kiến của cha mẹ, xem con mình sẽ cưới ai, có tốt không… như vậy, chúng ta thấy rằng, đa số cha mẹ sẽ xen vào việc quyết định cuộc đời của con cái và bao bọc con cái rất nhiều.
- Nhân nhượng con
Cha mẹ thường đáp ứng phần lớn nhu cầu của con, thậm chí đáp ứng ngay khi con mong muốn. Có khi con trẻ chỉ cần khóc một tý là đưa ngay chiếc Ipad để dỗ; thậm chí con vừa học tiểu học đã mua điện thoại cho con; đến trung học muốn có điện thoại đắt tiền liền trang bị cho con; hơn nữa còn mua xe máy, Ipad nếu con muốn. Nhiều đứa trẻ còn rất nhỏ đã biết ăn vạ, ở những nơi công cộng, chúng ta dễ dàng nhìn thấy những trường hợp trẻ nhỏ muốn mua đồ chơi, nếu không được sẽ khóc lóc ăn vạ, cha mẹ xót con hoặc ngại đông người liền mua ngay để đáp ứng con mình.
- Không chú trọng cho con vận đông
Các bậc cha mẹ Việt Nam thường đáp ứng mọi nhu cầu của con, chỉ mong mỏi duy nhất là con mình dành toàn bộ thời gian và điều kiện tốt nhất để học. Con không những học hai buổi ở nhà trường, tan học còn phải học thêm, thời gian học của con gần như kín mít. Vì vậy, con thường không có thời gian nghỉ ngơi, thời gian vận động. Cho nên chúng ta thấy con trẻ hiện nay rất lười vận động.
Một cuộc khảo sát của tổ chức uy tín lớn trên thế giới chỉ ra rằng: yếu tố lớn nhất dẫn đến thể trạng người Việt Nam phát triển không bằng, có phần chậm hơn các nước khác là vì thanh niên Việt Nam rất lười vận động. Con trẻ suốt ngày phải học, không có thời gian vui chơi, thậm chí việc ăn uống đôi khi cũng qua loa, thế nên không có thời gian vận động là việc đương nhiên. Phương pháp giáo dục như vậy gọi là giáo dục theo kiểu “gà công nghiệp”.
- Coi trọng quá nhiều về bằng cấp
Hầu hết cha mẹ thường đặt tiêu chí cho con cái là phải vào đại học và còn đánh giá những gia đình khác thông qua việc con cái của họ có học đại học hay không. Mọi người thường tập trung đánh giá người khác thông qua bằng cấp, đánh giá trên mặt lý thuyết nhiều hơn thực tiễn.
Cách nuôi dạy con của người Do Thái
- Không thỏa mãn nhu cầu trước mắt của con
Người Do Thái không đáp ứng nhu cầu trước mắt của con mình, họ có câu nói “bà mẹ 100%, không bằng bà mẹ 80%”, nghĩa là chỉ cần yêu thương con 80%, phần còn lại nên ẩn giấu đi để thương yêu con một cách lí trí hơn. Nếu cứ thương con hết 100% thì chúng ta sẽ bị tình cảm chi phối, mất đi lí trí trong việc giáo dục con cái, dẫn đến việc đáp ứng hết mọi nhu cầu cho con. Lâu dần con cái trở thành đứa trẻ ích kỷ mà cha mẹ không hiểu vì sao, trong khi nguyên nhân sâu xa nhất chính là bởi vì cha mẹ, con muốn cái gì là đáp ứng cái đó mà không phân biệt đâu là “cái con cần” và đâu là “cái con muốn”.
- Chú trọng chỉ số AQ
Người Do Thái rất chú trọng chỉ số AQ – chỉ số vượt khó; trong khi người Việt Nam lại chú trọng bằng cấp, tức là chú trọng chỉ số IQ – chỉ số thông minh. Người Do Thái đưa ra công thức về chỉ số phát triển con người như sau: 20% IQ + 80% (EQ + AQ). Người Do Thái đánh giá rất cao chỉ số cảm xúc và chỉ số vượt khó. Con cái những gia đình càng giàu có bao nhiều thì người Do Thái càng yêu cầu con họ luyện tập chỉ số AQ bấy nhiêu.
Một đứa trẻ có thông minh đến đâu nhưng chỉ số vượt khó thấp thì đứa trẻ này cũng mau chán nản, bỏ cuộc, không kiên trì. Mặt khác, một đứa trẻ có chỉ số cảm xúc và chỉ số vượt khó tốt thì đứa trẻ này rất dễ thành công trong cuộc sống. Người Do Thái có câu châm ngôn “con lừa thồ sách”, cũng giống cụm từ “con mọt sách” ở Việt Nam, tức là nhiều người chỉ chú trọng việc học hành, lấy bằng cấp, mà không chú trọng đến thực hành, người Do Thái gọi đó là “trí tuệ chết”.
- Dạy con làm việc nhà và quản lý tài chính ngay từ lúc nhỏ
Một nghiên cứu của tạp chí giáo dục tại Israel chỉ ra rằng, những người biết làm công việc nhà có tỉ lệ thất nghiệp thấp hơn 15% so với những người không biết làm việc nhà.
Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ Việt Nam chỉ chú trọng bằng cấp, ít cho con cái làm việc nhà. Họ đầu tư cho con học hành, nghĩ rằng sau này con cái có bằng cấp tốt, việc làm tốt, kiếm được nhiều tiền thì có thể thuê người giúp việc đảm nhiệm công việc nhà, hoặc đợi khi con cái trưởng thành, học hành hoàn tất thì mới học đến việc nhà. Nhiều bậc cha mẹ nghĩ rằng việc nhà thì dễ làm, còn học kiến thức thì khó. Thậm chí, ở Việt Nam có rất nhiều trẻ đã 18 tuổi nhưng không biết quét nhà. Mặt khác, do bậc làm cha mẹ lúc nhỏ đã trải qua nhiều khốn khó trong cuộc sống nên họ có suy nghĩ sẽ dành tất cả những gì tốt nhất cho con mình, họ không cho con đụng tay chân đến bất cứ việc nhà nào, mà chỉ tập trung học.
Trong khi đó, người Do Thái lại rèn cho con mình làm việc nhà từ khi còn rất bé, từ 2 tuổi trở lên đã có thể tự phục vụ cho bản thân. Hơn nữa, gia đình càng giàu có càng tập cho con mình vượt khó và tập tính tự lập.
Có một câu nói vui rằng “người Việt Nam đang mắc căn bệnh 4-2-1”, trong đó: 4 là ông bà nội ngoại hai bên; 2 là bố mẹ; 1 là đứa trẻ – cả gia đình cùng chăm sóc một đứa trẻ. Gia đình lo tất cả mọi thứ cho con cái, dẫn đến người con hoàn toàn lệ thuộc vào gia đình, không biết làm gì vì cho rằng đã có ông ba cha mẹ lo cho mình mọi thứ, hình thành thói quen ỷ lại vào cha mẹ.
Đối với người Do Thái, bố mẹ không phải quản gia mà bố mẹ chỉ là quân sư. Cha mẹ có nhiệm vụ đưa ra hướng đi và chỉ dẫn cách tập luyện để con phát triển, chứ không quản lý con cái hay làm tất cả mọi việc thay con mình.
- Động viên, khích lệ con cái
Điều đặc biệt trong sự giáo dục con cái của người Do Thái là thường xuyên động viên, khích lệ con mình, chính sự động viên khích lệ này giúp cho trẻ tự tin hơn. Người Việt Nam tuy có làm điều này nhưng làm chưa thật sự triệt để, thậm chí còn giáo dục con cái theo kiểu áp đặt hoặc làm sẵn cho con. Vì vậy, chúng ta cần thấy rằng, chính nhờ sự khuyến khích, động viên con cái của người Do Thái đã giúp rèn luyện con trẻ có bản lĩnh tốt. Trẻ em Do Thái ngoài quyền lợi ra còn có nghĩa vụ.
Hơn nữa, người Việt Nam ít khi dạy con cái chấp nhận thất bại. Họ thường dạy con “thế nào là thành công” mà không dạy “thế nào là thất bại”, chính điều này đã dẫn đến rất nhiều sự việc đau lòng. Có những em vì không đậu đại học mà tự tử, hoặc vì đạt kết quả học tập không như mong muốn mà các em tìm đến cách giải quyết rất tiêu cực.
Ngoài ra, những ông bố người Do Thái đã tham gia vào quá trình nuôi dạy con từ khi con còn bé, còn ở Việt Nam thiên chức lớn nhất về nuôi dạy con phần lớn thuộc về phụ nữ. Mặc dù về sau các ông bố Việt Nam có tham gia giáo dục con nhưng việc tham gia chủ động, tích cực ngay từ đầu còn hạn chế, trong khi các ông bố Do Thái làm rất tốt.
Như vậy, những sự khác biệt lớn nhất trong cách giáo dục của người Do Thái bao gồm:
- Không đáp ứng, thỏa mãn nhu cầu trước mắt của con cái.
- Quan trọng chỉ số vượt khó.
- Dạy con làm việc nhà và quản lý tài chính ngay từ rất bé.
- Động viên, khích lệ con.
Những bậc làm cha mẹ nên học hỏi những điểm khác biệt này để giáo dục con cái một cách đúng đắn, giúp con cái hoàn thiện hơn, phát triển hơn.