Trong sự giáo dục đạo đức cho con trẻ, bên cạnh dạy cho trẻ hiếu kính cha mẹ, thầy cô, cha mẹ cũng nên dạy con về lòng nhân ái, yêu thương tất cả mọi người. Điều tâm niệm mà người Do Thái luôn dạy con là: “Không chỉ biết nghĩ đến bản thân mình mà còn phải nghĩ đến người khác”. Biết nghĩ đến người khác nghĩa là mình đối xử với bản thân như thế nào thì cũng nên đối xử với người khác giống như vậy. Lòng nhân ái được người Do Thái giáo dục con từ bé thông qua những cách sau:
Nội Dung Bài Viết
Thân thiện với mọi người
Khi thân thiện với người khác thì người khác cũng sẽ đối xử thân thiện với mình. Chúng ta cũng hay nói, chúng ta cho đi thì sẽ được nhận lại. Sự thân thiện này bắt đầu những người thân yêu, gần gũi, những người hàng xóm và mọi người xung quanh
Không được coi thường bất kỳ ai
Người Do Thái đều được sinh ra và giống nhau, vì vậy, phải luôn yêu thương và giúp đỡ lần nhau. Một đặc điểm rất quan trọng của người Do Thái là họ rất thích giúp đỡ nhau. Chính vì vậy họ rất thành công trên thế giới, dù ở bất cứ nói đâu họ cũng giúp đỡ nhau. Xuất phát từ đời sống du mục ngày xưa nên người Do Thái luôn tương trợ, đùm bọc nhau để cùng sống, cùng tồn tại, tinh thần này trở thành phương thức giáo dục con cái của người Do Thái. Dù người giàu hay người nghèo cũng phải tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, không được xem thường bất cứ ai. Hơn nữa, đều là con người như nhau nên sẽ có những ưu điểm lẫn hạn chế, không ai có thể trọn vẹn, chính bản thân chúng ta cũng có lúc mắc sai lầm, vì lẽ đó, ta càng không nên xem thường ai.
Sống ôn hòa và biết quản lý cảm xúc
Người Do Thái nghĩ rằng, dù giàu hay nghèo, dù thành công hay thất bại thì cũng cần được tôn trọng như nhau. Ngày nay, có những việc rất đáng sợ xảy ra ngoài xã hội, đôi khi chỉ vì một chút nóng giận mà có thể tước đoạt mạng sống của người khác. Cách người Do Thái dạy con là không được nóng giận tùy tiện đối với người khác, mà hãy chọn cách sống ôn hòa. Ai cũng có ưu điểm và khuyết điểm, ngay bản thân chúng ta cũng có những khuyết điểm nên mình không nên nóng giận một cách tùy tiện, cách này giúp chúng ta quản lý cảm xúc được tốt hơn. Thế nên, người Do Thái luôn dạy con trẻ cách quản lý cảm xúc. Nhờ quản lý tốt cảm xúc, chúng ta mới có cách ứng xử và giao tiếp phù hợp với mọi người.
Vì vậy, để kiềm chế cơn giận, tránh những sự việc đáng tiếc xảy ra, chúng ta không nên làm gì khi đang nóng giận. Một trong những cách quản lý cảm xúc khi nóng giận mà người Do Thái dạy con là đếm số. Khi cơn giận sanh khởi, hãy đếm từ 1 đến 10; hoặc đếm từ 1 đến 100 để cho cảm xúc được nguội xuống, đến khi đủ bình tĩnh mới đưa ra quyết định đúng đắn nhất, tránh sai lầm. Bằng không, chúng ta thường hành xử bằng cảm xúc, mà khi cảm xúc lên cao quá thì đúng như câu ông bà thường nói là “giận quá mất khôn”.
Chúng ta cũng có thể tìm một người đáng tin cậy để nhờ họ hỗ trợ, nhắc nhở mình. Trong gia đình, thành viên nào dễ nóng giận thì nên nhờ người mà họ dành nhiều sự tin cậy hãy nhắc nhở mỗi khi họ nổi nóng. Nhờ vậy, những lúc sắp nổi giận, người đó sẽ nhắc mình bình tĩnh, đưa cho mình một ly nước lạnh, hoặc có những cử chỉ xoa dịu để người kia hạ cơn giận.
Còn trẻ nhỏ mỗi khi nóng giận thì sẽ khóc, la hét hoặc bỏ đi chỗ khác; thậm chí có nhiều phụ huynh than phiền rằng con cái còn đập đồ mỗi khi tức giận. Vậy, phụ huynh nên giúp trẻ giải tỏa cảm xúc này như thế nào? Cha mẹ nên dạy con cách kiềm chế cảm xúc bằng cách bỏ đi nơi khác, uống một ly nước, nghe nhạc hoặc cứ để con khóc. Sau đó, cha mẹ mới giúp con giải tỏa cảm xúc, chứ không nên để con phải chịu dồn nén, vì dồn nén lâu ngày sẽ đến lúc bùng nổ. Vì vậy, sau khi con đã bình tĩnh, giải tỏa được cảm xúc nhất thời thì cha mẹ nên lắng nghe con chia sẻ. Không nên bắt ép con trả lời khi con đang khóc, làm như vậy sẽ khiến con vừa nói vừa uất ức, có khi chúng ta không đủ kiên nhẫn nghe con nói hết và bắt con im lặng. Khi không được giải tỏa cảm xúc, lâu dài sẽ mang đến nhiều cảm xúc tiêu cực cho trẻ.
Giúp đỡ người khó khăn
Người Do Thái dạy con cái phải biết giúp đỡ người khó khăn mà không cần đền đáp, tất cả phải xuất phát từ chính tấm lòng yêu thương của mình. Truyền thống nhân ái này ở Việt Nam ta rất lớn mạnh, thể hiện qua sự tương thân tương ái giữa đồng bào với nhau. Nhiều phụ huynh rèn luyện lòng nhân ái cho trẻ bằng cách cho con tham gia các chương trình từ thiện, làm các công việc có tính chất cộng đồng, ủng hộ con quyên góp những đồ vật không dùng tới như dụng cụ học tập, sách vở, quần áo, đồ chơi để tặng cho những nơi khó khăn. Có nhiều phụ huynh còn dắt con đến những trại trẻ mồ côi, cùng đưa con đi làm từ thiện. Đó là chúng ta đang rèn cho con trẻ lòng nhân ái.
Yêu thương động vật
Cha mẹ dạy con biết yêu quý động vật, đây cũng là phương pháp giúp con phát triển về lòng nhân ái, lòng yêu thương. Cần giáo dục con trẻ biết yêu thương các sinh linh bé nhỏ, khi chơi với các loài động vật nhỏ không được đánh các con vật nhỏ hơn mình, không được quăng ném, làm tổn thương, thậm chí làm chết chúng. Điều này là do trẻ chưa hiểu cách yêu thương động vật, vì vậy, cha mẹ cần hướng dẫn cách yêu thương, chăm sóc và chơi đùa với các loài vật. Hãy chỉ cho con thấy rằng, con vật cũng như con người, nó cũng biết đau, cho nên chúng ta cũng cần quan tâm, yêu thương và bảo vệ chúng.
Cho con trải nghiệm thực tế
Cha mẹ còn dạy con tôn trọng những quy luật tự nhiên bằng cách cho con trải nghiệm, tham gia các tour tham quan về cách làm làm muối, cách trồng cây, tham quan nông trại… Đây là những cách giúp con được quan sát tự nhiên, tìm hiểu thế giới tự nhiên, từ đó con thêm yêu tất cả mọi thứ xung quanh. Đồng thời, trẻ cũng hiểu được, khi mình bảo vệ tự nhiên cũng là đang bảo vệ cuộc sống của chính mình, vì vậy phụ huynh nên tạo điều kiện cho con tham gia các phong trào bảo vệ môi trường sống.
Bảo vệ những người nhỏ tuổi hơn
Ngoài sự tôn trọng những những bằng hoặc lớn hơn, người Do Thái cũng dạy con phải biết tôn trọng cả những người nhỏ hơn mình, bằng cách biết bảo vệ những bạn nhỏ hơn. Hiện nay, vấn nạn bạo hành xảy ra rất nhiều, thế nhưng, không có ai dám đứng ra bảo vệ người bị bạo hành, có khi còn đứng ngoài cổ vũ bạo lực. Do vậy, cha mẹ cần dạy con tinh thần đoàn kết, biết bảo vệ những người yếu thế hơn. Nhờ giáo dục trẻ như vậy, mà vấn đề bạo hành học đường cũng phần nào được hạn chế.
Đa số các em học sinh thường không dám bênh vực bạn yếu hơn, một là các em chọn thái độ im lặng; hai là các em cỗ vũ, đứng về phe mạnh hơn để ức hiếp bạn yếu thế. Từ thực trạng đau lòng này, các bậc phụ huynh nên nhìn lại để giáo dục con trẻ thật kỹ về vấn đề bạo lực học đường. Nhờ cha mẹ trang bị cho con lòng dũng cảm thì con cái sẵn sàng đứng về người yếu thế hơn.
Giúp đỡ mọi người bằng tình thương
Lòng nhân ái không phải là điều gì to tát. Đừng nghĩ rằng đợi đến lúc có tiền mới có thể đi từ thiện, không nhất thiết đến lúc chúng ta đầy đủ thì mới giúp đỡ người khác. Từ xưa, người Việt Nam ta đã có truyền thống “lá lành đùm lá rách”, thậm chí “lá rách đùm lá rách hơn”, chúng ta có thể mở rộng tấm lòng, giúp đỡ mọi người trong khả năng của mình, không chỉ về vật chất, mà còn về mặt tinh thần; không có của thì cũng có thể góp công.
Điều quan trọng là cha mẹ hãy giúp con trẻ biết quan tâm, giúp đỡ bạn bè cùng lớp và mọi người xung quanh bằng chính lòng nhân ái của mình. Nhà trường thường tổ chức nhiều chương trình để giúp trẻ rèn luyện lòng nhân ái và sự chia sẻ đối với mọi người xung quanh. Tuy nhiên, cần chọn cách thức tổ chức thật khéo léo để tránh trường hợp trẻ cảm thấy chỉ tham gia theo phong trào, mà không hiểu hết ý nghĩa của việc làm đó. Nhiều trẻ cảm thấy bị bắt buộc phải quyên góp theo phong trào của trường lớp, mà không được giải thích về mục đích và ý nghĩa của những cử chỉ cao đẹp đó. Điều này khiên cho con trẻ chỉ làm theo nghĩa vụ, chứ không xuất phát từ tình thương; do vậy, những hành động ấy không có tính lâu bền.
Cha mẹ làm gương cho con
Cha mẹ yêu thương con, yêu quý mọi người xung quanh; cha mẹ chấp nhận con; cha mẹ bao dung những lỗi lầm của con để hướng dẫn và đồng hành cùng con… là tấm gương về lòng nhân ái có giá trị cao nhất để con học hỏi.