Nhiều phụ huynh than phiền rằng, mặc dù con cái đã lớn nhưng không bao giờ chịu dọn phòng, quần áo nhét chỗ này góc nọ, bàn học lúc nào cũng bề bộn, phòng cũng không quét dọn… Khi được hỏi con cái như vậy thì phụ huynh sẽ làm gì? Đa phần cha mẹ đều trả lời là dọn thay cho con, vì trước hết là thấy mắc cỡ nếu có người đến thăm nhà, thứ hai là cho rằng con bận học. Nhiều khi cha mẹ vừa dọn lại vừa bực tức nên la rầy con. Nếu nhìn lại, ta sẽ thấy mình đang mâu thuẫn với chính mình. Chúng ta muốn chỗ sinh hoạt của con cái phải sạch sẽ, ngăn nắp, biết tự dọn dẹp phòng nhưng rồi chúng ta vẫn làm thay cho con. Làm như vậy thì không có cách gì rèn luyện cho con biết tự giác dọn phòng, vì trẻ cho rằng, nếu nó không dọn thì cha mẹ cũng sẽ dọn.
Vì vậy, cha mẹ phải biết dạy con sắp xếp, dọn dẹp phòng ở: từ quần áo, giày dép, mùng mền, chiếu gối cho đến góc học tập… tất cả những điều này không phải dễ thực hiện. Phụ huynh có thể thấy rằng, mỗi sáng con trẻ thường quên khăn quàng, đến giờ học thì nháo nhào tìm kiếm hỏi cha mẹ xem mình để đâu. Cũng có trẻ mang không đủ sách vở, khi đến trường mới phát hiện rồi cha mẹ phải về nhà lấy cho mình. Mỗi khi tìm vật gì là lật tung mọi nơi để kiếm, mất rất nhiều thời gian… Tất cả những việc trên là do chúng ta chưa dạy trẻ cách sắp xếp, dọn dẹp; thế nên, từ bây giờ, cha mẹ hãy hướng dẫn cho con biết cách sắp xếp, dọn phòng. Hơn thế nữa, việc dạy cho con cách sắp xếp, dọn phòng cũng là cách rèn luyện cho trẻ tính kỷ luật. Kỹ năng sắp xếp khoa học mọi thứ trong cuộc sống là một thói quen rất tốt và là một phẩm chất cần thiết của con người.
Vậy, làm sao để dạy con cách sắp xếp, dọn dẹp phòng ở?
Nội Dung Bài Viết
Lợi ích của sự dọn dẹp và sắp xếp phòng ở hợp lý
Cha mẹ vừa hướng dẫn vừa giải thích cho con “vì sao cần phải dọn dẹp và sắp xếp phòng ở hợp lý?”.
Thứ nhất, giữ gìn môi trường học tập sạch sẽ, môi trường sống vệ sinh, tránh được vi khuẩn, bệnh tật.
Thứ hai, tạo một môi trường sống thoải mái, ngăn nắp, trật tự, tiết kiệm thời gian tìm kiếm vật dụng.
Thứ ba, tăng khả năng tập trung, chất lượng học tập được tốt hơn, việc học tập được dễ dàng hơn, không bị phân tán bởi những đồ đạc lung tung trong phòng.
Thứ tư, rèn luyện tinh thần trách nhiệm, cụ thể là trách nhiệm từ chính nơi mình ở, hơn nữa, dọn dẹp phòng ở là để phục vụ chính bản thân mình. Cho nên, cần rèn luyện tinh thần trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất cho bản thân mình, dần dần trẻ mới có trách nhiệm cao hơn đối với cả những người xung quanh như gia đình, bạn bè…
Hướng dẫn con dọn dẹp, sắp xếp khoa học
Người Do Thái luôn xác định cho con cái những nguyên tắc về cách sống và cách dọn dẹp nhà cửa, họ thường lấy kinh Thánh ra để dạy con.
Còn người Việt Nam ta sẽ dạy con bằng cách đưa ra những quy định riêng cho con. Nhắc nhở con mỗi tuần phải dành thời gian dọn dẹp cố định; hoặc cụ thể hơn là mỗi ngày dạy con cần thu dọn những thứ gì. Ví dụ, dạy con mỗi ngày phải thu dọn quần áo dơ để ở nơi giặt đồ; sắp xếp quần áo mỗi khi thức dậy… Cha mẹ cũng nên dạy con phân loại đồ đạc thường sử dụng và ít sử dụng, chẳng hạn sắp xếp sách, vở thường sử dụng và ít sử dụng để dễ dàng lấy khi cần. Như vậy, cha mẹ không chỉ dạy con cách sắp xếp gọn gàng mà còn phải có trật tự; giúp con hiểu được, trong mọi việc phải vừa gọn gàng, cũng phải vừa khoa học; nhờ đó, giúp con như được lập trình, sau này làm bất cứ việc gì cũng có sự sắp xếp một cách khoa học.
Kiên trì nhắc nhở tạo thành thói quen cho trẻ
Sau khi hướng dẫn con trẻ, những lần đầu cha mẹ hãy cùng con dọn dẹp, những lần sau cha mẹ để cho con tự làm, sau đó nhắc nhở những điều còn thiếu sót. Khi trẻ dần dần có được thói quen thì cha mẹ luôn động viên, cổ vũ, khuyến khích con để con hình thành được thói quen. Đây là việc không phải dễ dàng, vì nhiều trẻ không được cha mẹ nhắc nhở thì không làm, vì vậy, cha mẹ cần kiên trì với con. Mỗi một lần sau khi học xong thì cha mẹ nên nhắc nhở con trẻ thu dọn sách vở, sau đó mới bước ra khỏi bàn học; tập luyện dần như vậy thì sẽ thành thói quen cho con.
Nhiều phụ huynh hỏi nếu nhắc nhở như vậy nhưng con vẫn không làm thì phải làm sao? Các bậc cha mẹ cần nhớ rằng, nếu con không chịu dọn dẹp mà cha mẹ lại dọn dẹp thì về sau con sẽ không chịu làm, cho nên, cha mẹ phải để cho con tự làm. Chúng ta đã đưa ra quy định, đến giờ thì yêu cầu con dành một ít thời gian để dọn dẹp phòng, sau đó thì mới làm việc khác. Cha mẹ cần cương quyết và nghiêm khắc thì con mình mới làm được.
Đơn giản nhất là dạy con cách gấp quần áo từ tuổi lên 2, giai đoạn này trẻ rất thích làm những việc mới mẻ. Dạy con sau khi về đến nhà, giày dép phải để ở đâu, sắp xếp gọn gàng lại thế nào. Mũ nón, áo khoác, túi xách cũng để đúng nơi đúng chỗ… Những việc vô cùng đơn giản như vậy nhưng tạo thành một nếp sống ngăn nắp, sau khi lớn lên, trẻ làm việc gì cũng rất kỷ luật, khoa học và nề nếp, nhờ đó tiết kiệm được nhiều thời gian. Khi trẻ tự sắp xếp được những công việc phục vụ cho bản thân thì cha mẹ giúp cho trẻ rèn luyện sự độc lập và những phẩm chất tốt. Nhờ từ bé được rèn luyện những đức tính này mà lớn lên trẻ không có tính cẩu thả, làm việc gì cũng có trật tự, nề nếp. Vì vậy, dạy cho con sắp xếp phòng ở, góc học tập và trật tự đồ vật trong gia đình là cách cha mẹ rèn luyện những phẩm chất rất quan trọng cho con.
Sắp xếp những việc trong gia đình phù hợp với khả năng
Để nâng cao hơn khả năng sắp xếp, dọn dẹp cho con trẻ; khi con lớn hơn, cha mẹ có thể cho trẻ sắp xếp, tổ chức những sự kiện trong gia đình, chẳng hạn vào ngày giỗ, ngày lễ, ngày kỉ niệm, ngày sinh nhật trong gia đình. Cha mẹ có thể giao cho con cách sắp xếp bàn ăn; sau bữa ăn cho con phân loại chén dĩa vào bồn rửa chén, có thể dạy con xếp chén theo chén, dĩa theo dĩa; uống nước xong để ly đúng chỗ … Cha cũng nên dạy con ngồi ghế xong xếp ghế vào vị trí cũ; đặc biệt, khi đến nhà ai chơi, được chủ nhà mời ngồi, sau khi ngồi xong thì phải đẩy ghế về vị trí cũ, đây cũng là cách giúp con biết cách dọn dẹp, sắp xếp. Từ những việc nhỏ như thế này sẽ rèn luyện cho trẻ thói quen khi làm việc gì cũng biết sắp xếp, dọn dẹp gọn gàng, có nề nếp.