Ngày nay, các cuộc thi truyền hình dành cho trẻ em nở rộ, ở đó, trẻ em được phát triển năng khiếu của mình, nhiều phụ huynh rất muốn con mình cũng có tài năng như vậy. Do đó, làm thế nào để phát hiện được tiềm năng của trẻ là vấn đề được rất bậc phụ huynh quan tâm.
Khi biết được khả năng của trẻ thì cha mẹ mới biết cách định hướng, phát triển phù hợp, giúp con thành công. Nhiều bạn trẻ đến khi lớn mới phát hiện mình có tài năng về lĩnh vực nào đó, nhưng ngay từ bé tài năng này không được rèn luyện, không được vun đắp, khi đã lớn mới khởi đầu bồi dưỡng thì quá trình phát triển sẽ chậm hơn so với những người đã phát triển tài năng từ sớm. Vì vậy, nhiệm vụ cực kỳ quan trọng mà tất cả các bậc cha mẹ phải làm được trong quá trình giáo dục con là phát hiện tiềm năng của con ngay từ nhỏ, nhờ đó chúng ta mới có thể nuôi dạy con một cách thành công.
Vậy làm sao để phát hiện tiềm năng của con?
Nội Dung Bài Viết
Cho con phát triển tính độc lập
Trong quá trình nuôi dạy con, cha mẹ cần tập cho con sự độc lập. Người Do Thái dạy cho con cái tính độc lập ngay từ rất sớm. Khi từ 2-3 tuổi, trẻ có xu hướng phát triển sự độc lập, vì vậy cha mẹ nên cho con tự làm những việc phù hợp theo từng lứa tuổi. Ví dụ, khi còn nhỏ, cha mẹ có cho trẻ sắp xếp quần áo, dạy trẻ xếp quần áo. Lớn hơn một chút, tập cho trẻ cho trẻ bỏ đồ vào máy giặt, dọn cơm trước bữa ăn, sau khi ăn cơm, cho trẻ dọn bàn, lau bàn, xếp bàn ghế, rửa chén… những công việc nhà này sẽ tập cho trẻ tính tự lập.
Trong việc học tập, để rèn luyện cho trẻ học tập, làm việc đúng giờ thì cha mẹ hãy cho con tự lên lịch biểu. Thông thường, cha mẹ lên lịch biểu thì con ít làm theo, vì vậy, cha mẹ hãy cho con tự lên thời khóa biểu của con, bởi vì, con trẻ sẽ xây dựng một cách khoa học và phù hợp với bản thân mình hơn. Chính sự tự lập như vậy, con trẻ sẽ luyện được phẩm chất tốt, đồng thời, con sẽ thể hiện được tài năng của mình. Chúng ta có thể thấy được con trẻ rất khéo léo thông qua sự sắp xếp bàn ăn; hoặc cha mẹ cũng có thể chỉ con cách sắp xếp tô canh, bát đũa để rèn luyện cho trẻ sự khéo léo và tính thẩm mỹ ngay từ nhỏ.
Phát triển khả năng của con trong “giai đoạn vàng”
Điều các bậc cha mẹ thường quan tâm trong sự giáo dục con cái là ưu tiên việc chọn trường học, lớp học tốt cho con; tuy nhiên, họ không biết rằng, giai đọan quan trọng nhất trong sự giáo dục con trẻ không phải ở bậc đại học, mà chính là từ bậc mầm non. Người Do Thái cho rằng, bậc mầm non là giai đoạn quan trọng nhất trong sự giáo dục con cái. Việc chọn trường học, chọn phương pháp giáo dục để tác động con ở giai đoạn này sẽ là nền tảng tốt nhất cho con phát triển về sau.
Các bậc phụ huynh cần nhớ, giai đoạn phát triển vàng của trẻ là từ 0-6 tuổi, tức là thời điểm trước khi bước vào lớp 1 là quan trọng nhất, sự tác động lên trẻ dễ nhất ở giai đoạn này. Khi con còn nhỏ, nhiều phụ huynh chọn trường chỉ để có nơi giữ con và thuận tiện cho mình đi làm; những gia đình có điều kiện hơn thì thuê giúp việc giữ con cho mình. Khi đó, cha mẹ quên cân nhắc xem những người giữ trẻ này có đạt yêu cầu giúp cho con mình phát triển giai đoạn đầu của trẻ không. Có nhiều người giúp việc chỉ có nhiệm vụ cho trẻ ăn, chăm sóc trẻ béo tròn, dễ thương, mũm mỉm, ngoan ngoãn nhưng không có khả năng định hướng cho trẻ phát triển.
Có nhiều gia đình, khi con bắt đầu hóng chuyện, nói những tiếng “ê, a”, nhiều phụ huynh cũng siêng nói chuyện cùng con nhưng nhiều người lại không dành thời gian đó cùng con. Có trường hợp, đứa trẻ chỉ hơn 1 tháng tuổi đã “ê, a” hóng chuyện nhưng cha mẹ lại lười, không muốn nói chuyện cùng con. Họ không nhận ra đây là vấn đề quan trọng nên thường mở to ti vi cho con nghe; hoặc nếu trả lời con thì cha mẹ không nhìn vào mắt của trẻ khi nói chuyện. Trong khi đó, việc trò chuyện cùng con ngay khi con vừa sinh ra đã giúp trẻ tập nghe được tiếng nói của mẹ, cho trẻ cảm giác thật sự bình yên bên mẹ. Bởi vì, sau 9 tháng 10 ngày an toàn trong bụng mẹ, đến khi chào đời, phải tiếp xúc với những tiếng ồn xung quanh thì trẻ sẽ cảm thấy bất an, lúc này, người mẹ nào đem đến cho con sự bình an thì trẻ sẽ phát triển rất nhanh, mau lớn và dễ chịu hơn. Khi cho con bú, người mẹ nên nhìn vào mắt trẻ và cho trẻ sự vỗ về để trẻ có được cảm giác bình an.
Cha mẹ cũng nên dành nhiều thời gian trò chuyện cùng con để trẻ mau phát triển. Nhiều phụ huynh thắc mắc sao con mình chậm nói, một phần cũng là do cha mẹ không thường xuyên trò chuyện cùng con, như vậy thì con khó có thể biết nói sớm được. Ngay từ nhỏ, cha mẹ chịu khó dạy cho trẻ nhiều kiến thức sẽ giúp hình phát triển sự hiểu biết cuộc sống cho trẻ về sau, như vậy giúp cho trẻ rất dễ thành công.
Phát huy khả năng sáng tạo của trẻ
Người Do Thái thường đọc sách cho con nghe từ khi con còn rất nhỏ và họ luôn đặt nhiều câu hỏi cho con, đồng thời họ hướng dẫn con đặt câu hỏi, tìm kiếm thức và đồng hành cùng con trong việc tìm kiếm kiến thức. Người Do Thái cho rằng “kiến thức mà không có tài năng thì đó là sự trống rỗng”, cho nên họ rất quan trọng việc tìm kiếm tài năng cho trẻ. Hiện nay, các chương trình truyền hình chủ yếu là tìm kiếm tài năng ca nhạc, còn những lĩnh vực khác dường như không có nên cha mẹ thường hướng cho đi học hát, học múa là nhiều. Tuy nhiên, con trẻ còn rất nhiều tiềm năng khác mà chúng ta không nghĩ đến để phát huy cho trẻ.
Một cách để cha mẹ phát triển tiềm năng cho trẻ là chơi cùng con, khi đó, cha mẹ sẽ hướng dẫn con cách chơi và cho con sáng tạo hết mức có thể để phát triển tiềm năng. Điều này đòi hỏi cha mẹ nên chọn mua cho con những món đồ chơi giúp con phát triển trí tuệ, vì đồ chơi, trò chơi, cách chơi cũng có sự tác động đến sự phát triển của trẻ. Thông qua quá trình chơi cùng con, cha mẹ phải thường xuyên đặt câu hỏi: “con thấy món đồ chơi này thế nào”, “làm sao để sắp xếp ra hình thù con thích”, “con cảm nhận thế nào về trò chơi này”, “con có thể làm gì khác nữa hay không”… tất cả những điều này nhằm khuyến khích con và giúp con phát huy khả năng sáng tạo, suy nghĩ.
Định hướng cho trẻ phát triển tiềm năng phù hợp
Cha mẹ có thể dựa vào 8 loại hình trí thông minh để có thể giúp con phát triển tiềm năng. Đây là hướng đi rất phù hợp mà các bậc phụ huynh cần lưu ý áp dụng. Chẳng hạn, đối với trẻ có khả năng về ngôn ngữ, cha mẹ hãy phát huy khả năng của trẻ bằng cách cho trẻ tham gia các hoạt động như đọc sách, tham gia các lớp kịch. Trẻ có khả năng vận động, cha mẹ hãy cho trẻ chơi các môn thể thao. Trẻ có sự thích thú về tự nhiên thì cha mẹ hãy cho con tiếp xúc với thiên nhiên nhiều hơn bằng cách đi du lịch, xem các chương trình về thế giới động vật, cây cỏ. Cha mẹ có thể phát triển khả năng âm nhạc của trẻ bằng cách cho con nghe nhạc, học múa. Trẻ yêu thích hội họa thì cha mẹ cho con học vẽ. Những phương pháp này giúp trẻ rất nhiều trong việc phát triển tiềm năng.
Các bậc phụ huynh cần lưu ý rằng, việc phát triển tiềm năng cho trẻ không đồng nghĩa với việc đào tạo con trở thành thiên tài; mà là chúng ta đang giúp trẻ phát triển hết tất cả tiềm năng trẻ đang có bằng cách tạo điều kiện cho con chơi, học, luyện tập phát triển năng khiếu, sở thích của con. Làm như vậy là cha mẹ giúp con phát triển khả năng của mình.
Giải đáp những thắc mắc của con trẻ
Cha mẹ cần thường xuyên trò chuyện, giúp con giải đáp những thắc mắc, nhất là ở độ tuổi con lên 2, lên 3, lên 5 thì con trẻ có rất nhiều thắc mắc. Nếu cha mẹ không giải đáp, không làm thỏa mãn sự hiếu kỳ của trẻ thì sau này trẻ khó phát triển khả năng tư duy một cách tốt nhất. Vì vậy, cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện, gợi mở, khuyến khích, hướng dẫn trẻ để tư duy logic, tri thức của trẻ được phát triển mạnh nhất, đặc biệt trong giai đoạn trẻ từ 0-5 tuổi là lúc đại não phát triển.
Dạy con đón nhận và vượt qua với thử thách
Trong quá trình phát triển tiềm năng cho trẻ, cha mẹ cũng nên dạy trẻ cách đối mặt với những khó khăn, thử thách, thất bại trong đường đời mà con người có thể gặp. Cần dạy trẻ khi gặp khó khăn, thử thách phải đón nhận với thái độ như thế nào, vì ai trong cuộc đời cũng có lúc khó khăn, thất bại và chính cách ứng xử khi gặp thất bại sẽ quyết định người đó có thành công hay không? Nhờ đó, con trẻ sẽ hiểu rằng, trong cuộc đời này, khi gặp thất bại, mình phải đối mặt và có cách ứng ứn xử phù hợp. Khi biết cách giải quyết, trẻ sẽ có động lực đương đầu với bất cứ hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống. Thông qua đó, trẻ hiểu rằng, muốn vượt được những khó khăn thử thách thì bản thân mình phải nỗ lực, phấn đấu, tìm cách thì mới có thể giải quyết được mọi vấn đề. Khi vượt qua được những thử thách của cuộc đời thì chúng ta càng lớn hơn, càng trưởng thành hơn và rèn luyện cho mình được sự bao dung, biết khoan nhượng và lòng dũng cảm để đối mặt với mọi khó khăn trong cuộc sống, chứ không chọn cách né tránh, trốn chạy.
Tạo hứng thú trong học tập
Việc tạo cho con hứng thú trong học tập cũng giúp con phát triển khả năng. Cha mẹ có thể đặt ra nhiều câu hỏi để tăng hứng thú học tập của con, cho con thấy được tầm quan trọng của học tập. Hơn nữa, cần xác định rõ, học không phải để trở thành ông này bà nọ, mà học là để trang bị kiến thức cho chính bản thân mình và kiến thức này sẽ theo ta đến suốt cuộc đời.